Ademen is meestal onbewust – totdat het moeizaam wordt. Onze atmosfeer bevat 21% zuurstof, voldoende voor gezond leven. Maar bij ziekte of letsel kan extra zuurstof nodig zijn. Echter: te veel zuurstof is giftig. Patiënten worden gemonitord met pulsoximetrie om veilige niveaus te garanderen.

Fysiologie: de regels van de vracht

Chemoreceptoren in de hersenslagaders detecteren CO2-stijging en stimuleren ademhaling. Extra zuurstof kan deze prikkel 'doven'. Te veel zuurstof in weefsels = hyperoxie; te weinig = hypoxie. Zuurstof vermindert perifere bloedsomloop – daarom voorschrijplichtig.

Zuurstoftherapie: wanneer en hoe

Laag-concentratie zuurstof via neuscanule of masker compenseert respiratoire insufficiëntie, astma, en andere aandoeningen. Bevochtigde lucht voorkomt irritatie. Doelwaarden (AARC): COPD-patiënten 88-92% verzadiging; gezonden 94-98%.

Zuurstofvergiftiging: een verborgen gevaar

Concentraties >50% gedurende uren zijn giftig, vooral voor zuigelingen. Bij ernstig ziekten (acute zorg) kortdurend hogere doses. Bij chronisch longemfyseem kan te veel zuurstof de ademhalingsprikkel onderdrukken → ademnood, mislukking, dood. Balans is cruciaal: hoog genoeg voor behandeling, laag genoeg om ademhaling niet te onderdrukken.

Belangrijk: Zuurstoftherapie vereist medische begeleiding en continue monitoring. Zelfmedicatie met zuurstof is levensgevaarlijk.