Fibromyalgie is een chronische aandoening met wijdverspreide spier- en peespijn, vaak vergezeld door vermoeidheid, slaapstoornissen, stemmingstoornissen en cognitieve klachten ("fibro-mist").

1. Pijn

Meestal een doof, pijnlijk gevoel in de spieren, soms brandend. Gevoelloosheid of tintelingen kunnen voorkomen. Stijfheid, met name 's morgens of na rust. Pijn wisselt in intensiteit en kan door weer, stress of activiteit beïnvloed worden. Gevoelige punten (tender points) op specifieke locaties. Als pijn >3 maanden aanhoudt: raadpleeg huisarts voor fibromyalgie-screening.

2. Vermoeidheid en slaap

Constante moeheid, slechte slaapkwaliteit (moeite met inslapen, door slapen, niet-herstellende slaap). Slaapstudies tonen afwijkende slaapfasen. Een vicieuze cirkel: slechte slaap → slechte humeur → meer pijn → slechtere slaap. Beperkte energiereserves; vroege uitputting overdag.

3. Stemming en cognitie

20-50% heeft depressie en/of angst. Concentratieproblemen, geheugenklachten ("fibro-mist").

Begeleidende aandoeningen (comorbiditeit)

• Spannings-/migrainehoofdpijn
• Prikkelbare darmsyndroom (PDS/IBS)
• Bekkenpijn
• Temporomandibulaire dysfunctie (TMD)
• Interstitiële cystitis
• POTS (orthostatische tachycardie)
• PTSD, ADHD

Overige symptomen

Gevoeligheid voor licht, geluid, geuren. Droge mond/oogen, keelpijn, pijnlijke klieren, hartkloppingen, ademhalingsklachten, gevoelloosheid/tintelingen op niet-pijnlijke plekken, kortetermijngeheugenverlies. Autonomestoornissen: duizeligheid bij positieverandering, hartsnelheidsverhoging.

Diagnose

Diagnose van uitsluiting: andere oorzaken (zoals reumatoïde artritis, lupus, schildklier) moeten worden uitgesloten. ACR-criteria (2010): wijdverspreide pijnindex + symptoomzwaarte, ≥3 maanden, geen andere verklaring. Vroege diagnose = vroege behandeling = betere uitkomst.

Behandeling is multidisciplinair: medicatie, leefstijladvies, cognitieve gedragstherapie, bewegingstherapie. Er is geen genezing, maar symptoomcontrole is haalbaar.