Wat is frontotemporale dementie?

Frontotemporale dementie (FTD) is een progressieve zenuwziekte die de frontale en temporale lobben van de hersenen aantast – de gebieden verantwoordelijk voor persoonlijkheid, gedrag en taal. In tegenstelling tot Alzheimer begint FTD meestal jonger, typisch tussen de 40 en 65 jaar, volgens het National Center on Caregiving. Naarmate de ziekte vordert, nemen tekorten in cognitie, gedrag en persoonlijkheid toe.

Vroege stadia

Volgens het UCSF Medical Center zijn de eerste tekenen vaak subtiele persoonlijkheidsveranderingen:

• Apathie of depressie
• Vreemd gedrag: herhaling, ongeremdheid, ongepast seksueel of fysiek gedrag
• Gewichtstoename door overeten
• Taalproblemen: lees- en schrijfmoeilijkheden

Intermediair stadium

Taalvaardigheden vervallen verder. Persoonlijkheids- en stemmingveranderingen worden uitgesprokener:

• Platte affect (gevoelloze uitstraling), hypochondrie
• Verminderd empathievermogen en initiatief
• Slecht oordeelsvermogen, veranderde slaappatronen, motorische achteruitgang
• Verlies van inzicht in eigen gedrag (anosognosie)

Late stadia

In het eindstadium, volgens UCSF en het National Center on Caregiving:

• Spraakverlies (mutisme)
• Akinesie: verlies van spierbeweging
• Geen reactie meer op verbale commando's met motorische antwoorden

Hoewel de levensverwachting bij FTD doorgaans langer is dan bij Alzheimer, is overlijden vaak het gevolg van complicaties door immobiliteit (bijv. longontsteking, trombose).

Belang van vroegtijdige herkenning

FTD wordt vaak misdiagnosticerd als psychiatrische aandoening (depressie, bipolaire stoornis) of Alzheimer. Een correcte diagnose door een zenuwkundige of geriatrisch specialist is cruciaal voor passende begeleiding, verwachtingmanagement en ondersteuning van mantelzorgers.