Hartaanvalspijn is geen golf, maar lagen
Patieten beschrijven hartaanvalspijn vaak als "lagen die op elkaar stapelen" in plaats van golven die komen en gaan. De pijn begint centraal en breidt zich uit: borst → keel/kaak → linkerarm/schouder → soms rechterarm/rug. Elke uitstraling voelt als een nieuwe laag bovenop de vorige.
Kenmerken van typische hartaanvalspijn
- Kwaliteit: Zwaar, perzend, knijpend, "alsof er een zware gewicht op mijn borst ligt"
- Lokalisatie: Retrosternaal (achter borstbeen), links van midden
- Uitstraling: Linkerarm, kaak, nek, schouderbladen, soms rechterarm/epigastrium
- Duur: >15-20 minuten, niet volledig verdwijnend met rust/nitroglycerine
- Begeleidende symptomen: Koude zweet, misselijkheid/braken, benauwdheid, angst/doemgevoel, duizeligheid
Angina pectoris: de voorloper
- Vergelijkbare pijn, maar korter (<15 min), verdwijnt met rust/nitroglycerine
- Getriggerd door inspanning, stress, koude, zware maaltijd
- WAARSCHUWING: 50% van angina-patiënten overlijdt plotseling; 1/3 krijgt hartaanval. Angina is vaak de eerste laag.
- Nieuwe, verergerende of rustangina = medisch noodgeval
Atypische presentaties (vaak gemist!)
- Vrouwen, ouderen, diabetespatiënten: Vaak GEEN klassieke borstpijn. Alleen: extreme vermoeidheid, benauwdheid, rugpijn, kaakpijn, misselijkheid, "gevoel dat er iets mis is"
- Stille infarcten: Geen symptomen, toevallig ontdekt op ECG
- Alleen benauwdheid of plotselinge zwakte kan de enige presentatie zijn
Voorspellende signalen (Cedars-Sinai)
Dagen tot weken vóór de infarct: onverklaarbare vermoeidheid, rusteloosheid, slapeloosheid, angstgevoelens, lichte borstdruk, afwijkende hartslag, blauwachtige vingers/lippen.
Wat als het GEEN hartaanval is? (Differentiaal)
- Longontsteking (pleuritische pijn, koorts, productieve hoest)
- Longembolie (plotselinge benauwdheid, pleuritische pijn, tachycardie)
- Ribfractuur / costochondritis (pijn bij beweging/aandruk)
- Slokdarmspasme / reflux (gerelateerd aan eten, liggen, antacida helpen)
- Panicestoornis (hyperventilatie, angst, paresthesieën)
GOUDEN REGEL: TWIJFEL = 112 BELLEN
- Elke borstpijn >15 min die niet verdwijnt met rust
- Nieuwe, onverklaarbare borstpijn + risicofactoren (roken, HT, diabetes, roken, familienaam)
- Angina die niet reageert op 3x nitroglycerine (5 min tussendoor)
- Elke atypische presentatie bij hoogrisicopatiënt
Tijd is spier. Elke minuut vertraging verhoogt hartspierschade en sterfte. Liever één keer te veel de SEH in dan één keer te laat.
