Ontdekking (1836)

Theodor Schwann isoleerde stof uit maagsappen die eiwit afbrak. Na ontdekking zoutzuur. Naam: 'pepsine' (Gr. peptikos = verteerbaar). Enzym dat eiwitten afbreekt.

Productie & activering

• Eerst geproduceerd als pepsinogeen (inactief precursor)
• Hoofdcellen maagwand (enkele slijmcellen)
• Maaltijdstimuli → vrije pepsinogeen → contact met HCl
• HCl → conformationele verandering → autocatalytische splitsing → actieve pepsine
• Vereist: pH < 5 (enzymatisch actief), pH > 5 → activiteit ~nul
• Annals of Gastroenterology 2012: pepsine kan maagcellen aanvallen bij beschadigde slijmlaag, maar geen bewijs voor directe rol in zweervorming

Functie: proteolytische specificiteit

• Richt zich op eiwitgedeelte maaltijd
• Grote eiwitten → kleinere polypeptiden (voor darmopname)
• Knipt bij specifieke aminozuren: glutamzuur, leucine, asparaginezuur
• Vervolg: endo-/exopeptidasen in dunne darm → aminozuren
• Sommige eiwitten ontlopen pepsine (aminozuurspecificiteit) → persistente intacte eiwitten
• Voorbeeld: coeliakie – gluten (tarwe) bereikt darmen intact → inflammatie

Regulatie van afscheiding

• Zenuwstelsel + hormonen (gastrine) + zuurconcentratie
• Achloorhydrie (auto-immuun, geen zuur) → laag pepsine → slechte eiwitvertering
• H. pylori infectie, maagchirurgie, PPI's → zuurverlaging → pepsine daling

Conclusie

Pepsine = eerste, pH-afhankelijke stap in eiwitvertering. Specificiteit bepaalt wat wel/niet afgebroken wordt. Clinisch relevant bij zuurverlagende therapieën en malabsorptiesyndromen.