Herpes simplex: basisinformatie

Twee typen: HSV-1 (meestal orolabiaal: koortslipjes) en HSV-2 (meestal genitaal). Na primaire infectie blijft virus latend in zenuwganglia (trigeminus / sacraal). Reactivering door stress, UV, koorts, menstruatie, immunosuppressie. Besmettelijk tijdens actieve lesion (vesikels, korstjes).

Haaruitval door herpes: zeldzaam, enkel via folliculitis

Herpes simplex veroorzaakt niet direct diffuus haaruitval. Wel kan herpetische folliculitis optreden: virale infectie van het haarsakje.

• Presentatie: rode, pijnlijke, gevoelige papels/pustels rond haarsakjes (kaaklijn, schedel, genitaal, bilnaad).
• Haar in aangedane sakjes valt uit door ontsteking/vernieling sakje.
• Bij ernstige/uitgebreide folliculitis: kale plekken, soms permanente littekens (cicatriciële alopecia).
• Meest bij mannen met baardstreek (sycosis barbae) of genitaal.

Andere oorzaken haaruitval (veel vaker)

• Androgenetische alopecia (erfelijk, hormonaal)
• Telogen effluvium (stress, ziekte, zwangerschap, medicijnen, ijzertekort)
• Alopecia areata (auto-immuun)
• Schildklieraandoeningen, vitamine tekorten (B12, D, ijzer, zink)
• Haarstyling (tractie, hitte, chemicaliën)

Behandeling herpetische folliculitis

• Antivirale middelen (systeem): Valaciclovir 500mg 2x/dag 7-10 dagen, of aciclovir 400mg 5x/dag. Vroeg starten = betere uitkomst.
• Topicaal antiviraal: Aciclovir crème 5x/dag (minder effectief dan oraal).
• Secundaire bacteriële superinfectie: Topicaal antibiotica (fusidinezuur, mupirocine) of oraal (flucloxacilline, doxycycline) bij pustels/celulitis.
• Pijnstilling: Paracetamol/ibuprofen. Koele compressen.
• Niet knopen/pullen aan krusten/haren.

Preventie recidieven

• Triggervermijding (zonbescherming schedel/gezicht, stressmanagement).
• Bij frequente recidieven (>6/jaar): suppressieve therapie (valaciclovir 500mg 1x/dag langdurig).
• Goede hygiëne, geen handdoeken/schermessen delen.

Wanneer naar huisarts/huidarts?

• Verdacht op herpetische folliculitis (pijnlijke pustels op haarstedelijke plekken + koortsliphistorie).
• Uitgebreide / diepe lesion, koorts, onwel.
• Geen verbetering na 5-7 dagen antiviraal.
• Onzeker over diagnose (verschil met bacteriële folliculitis, acne, rosacea).

Conclusie: Herpes simplex zeldzaam direct haaruitval. Wel via folliculitis. Behandel antiviral, voorkom recidief. Bij diffuus haaruitval: denk aan andere oorzaken.