Longontsteking (pneumonie): ontsteking longweefsel

Primair: bacteriële infectie (S. pneumoniae #1). Secundair: virussen (flu, RSV, COVID), mycoplasma, chlamydia, legionella, aspiratie, schimmels, chemische irritanten.

Hoofdroutes van infectie

1. Inhalatie: druppeltjes/aerosolen met pathogenen (hoesten/niezen besmette persoon).
2. Aspiratie: orofaryngeale flora/bewusteloosheid/zwelstoornis/neurologisch → inademen maaginhoud/saliva.
3. Hematogeen: bacteriemie uit andere focus (endocarditis, septic arthritis) → longen.
4. Directe besmetting: thoracale trauma, chirurgie, contiguïteit (empyeem, abces).

Ziekten die risico verhogen op (secundaire) pneumonie

• Virale infecties: influenza, mazelen, varicella, COVID-19 → epitheelschade → bacteriële superinfectie.
• Chronische longziektes: COPD, astma, bronchiectasie, cystic fibrosis.
• Immunosuppressie: HIV, chemo, biologica, corticosteroïden, transplantatie.
• Neurologisch: CVA, dementie, Parkinson (aspiratierisico).
• Overige: alcoholisme, roken, ondervoeding, hartfalen, diabetes, leeftijd >65j, <2j.

Omgevingsfactoren

• Blootstelling aan rook, stof, rookgassen, chemische dampen, vogelblaf (psittacose), Q-koorts.
• Ziekenhuisopname (nosocomiale pneumonie) → resistentere bacteriën.
• Beatmingspneumonie (VAP).

Preventie

• Vaccinatie: pneumokokken (PCV20/PPSV23), influenza (jaarlijks), COVID, HiB, keuchhals.
• Rookstop.
• Goede orale hygiëne (vermindert aspiratiepneumonie).
• Ophoofdslapen bij dysfagie/verminderd bewustzijn.
• Handhygiëne, hoesthygiëne.

Symptomen → arts

Koorts, hoest (productief), dyspnoe, pijn op borst bij inademen, verwardheid (oudere), vermoeidheid. Vroegtijdige diagnose & antibiotica redden levens.