Voeding als motor voor vaatgezondheid

Goede bloedcirculatie is essentieel voor zuurstof- en voedingstoffentransport. Slecht circulatie voortkomt uit stijve/vernauwde slagaders (atherosclerose), dik bloed (stollingsneiging), hartaandoeningen, diabetes. Naast bewegen, hydrateren en rookstop, speelt voeding een centrale rol via twee mechanismen:

1. Stimulering van stikstofmonoxide (NO) → vasodilatatie
2. Vermindering van systeemische inflammatie → bescherming endotheel

Kernnutriënten en hun bronnen

L-arginine & dieetnitraat → NO-productie

• L-arginine: zeevruchten, sesamzaad, spinazie, kalkoen, noten, kwark.
• Nitraat (→ NO): bieten, selderij, sla, spinazie, rucola, radijs. Let op: niet koken maar rauw/stomen/smoothie voor behoud nitraat.

NO ontspant vaatwand, verlaagt bloeddruk, remt trombocytenaggregatie, anti-inflammatoir.

Fytonutriënten & antioxidanten

Plantaardige bioactieve stoffen met anti-inflammatoire werking. Verminderen CRP (C-reactief proteïne).

• Vitamine C: citrus, kiwi, paprika, broccoli, aardbeien.
• Vitamine E: noten, zaden, plantenoliën, avocado.
• Polyfenolen/flavonoïden: baardruit, thee, cacao, rode wijn, olijfolie, kruiden.

Resveratrol (rode wijn)

Verhoogt NO, vasodilatatie. Maar: 1 glas/dag kan circulatie verbeteren; hogere hoeveelheden verhogen hartslag en hebben negatieve effecten. Geen aanmoediging tot alcoholgebruik.

Cacao-flavanolen

Stimuleren NO, verbeteren cerebrale perfusie (denkvermogen), verlagen beroerte/dementierisico. Kies: pure cacao of donkere chocolade (≥70% cacao). Verwerking vernietigt flavanolen; niet op etiket vermeld.

Omega-3 vetzuren (EPA/DHA)

Stimuleren NO, vasodilatatie, anti-inflammatoir, antitrombotisch.

• Vette vis: zalm, makreel, sardines, haring (2x/week)
• Plantaardig (ALA): lijnzaad, chiazaad, walnoten, canola-olie (minder efficiënt omgezet)

Dieetpatronen die bewijzen leveren

Patroon	Kenmerken	Bewijs
Mediterraan	Groente, fruit, volkoren, noten, olie, vis, matig wijn	Lagere BP, minder CV-gebeurtenissen (PREDIMED)
Traditioneels Japans	Vis, zeewieren, soja, groente, thee, weinig rood vlees	Lange leeftijd, lage CV-sterfte
Welgeplande vegetarisch/veganistisch	Plant-based, rijk aan nitraat, L-arginine, antioxidanten	Lagere BP, betere endotheelfunctie

Let op

• Supplementen (L-arginine, nitraat, resveratrol, omega-3) kunnen interageren met medicijnen (bloedverdunners, antihypertensiva). Raadpleeg uw arts/apotheker.
• Een diëtist kan uw dieet evalueren en optimaliseren.
• Bij borstpijn, acute kortademigheid: bel 112.