Een goed gehydrateerde keel is essentieel voor stemkwaliteit, comfort en gezondheid. Droge keel ontstaat door snurken, praten, droge lucht, cafeïne, alcohol, roken.

Dagelijkse basis

• **1,5-2 L water/dag** (Mayo Clinic: 8-9 glazen).
• Honig in lauwe thee/kalmte → slijmvlies beschermt.
• Kruidenthee (kamille, pepermunt, salie) – ontspannend/anti-inflammatoir.
• Vermijd: koffie, alcohol, sterke thee, roken – ontvochtigen.

Gorgelrecept (oud huismiddel, effectief)

1. 1/2 tl zout + 1/2 tl zuiveringszout (bakpoeder) + 1/2 tl heldere stroop (glucosestroop/honing) in 150 ml **lauw, gedestilleerd water**.
2. Gorgelen **min. 2 minuten** (zo stil mogelijk → dieper).
3. **Niet** spoelen – laagje blijft werken.
4. Herhalen 3-4x/dag.

Keelspray

• Natuurlijke oliën (bijv. salie, propextract, honing) – smeren slijmvlies.
• Volg gebruiksaanwijzing fabrikant.
• Handig voor onderweg / voor optreden.

Extra tips

• Luchthydratatie: luchtbevochtiger (40-60% RV) in slaapkamer.
• Neusbreathing (niet mond) – lucht wordt gefilterd/bevochtigd.
• Stemrust bij heesheid – niet fluisteren (belast meer).

Bij aanhoudende klachten > 2 weken, heesheid, slikpijn, gewichtsverlies: huisarts/KEH-arts.