Productieve hoest als leidend symptoom

Hoest met slijm (sputum) of bloed wijst op longpathologie. Kenmerken helpen differentiaaldiagnose.

1. Bronchitis (vaak COPD-onderdeel)

• Ontsteking bronchiën. Acuut (1-2 wkn, viraal) of chronisch (>3 maanden/jaar, 2+ jaar, roken).
• Sputum: helder, geel, grijs, groen.
• Kortademigheid bij inspanning, piepen, koorts, vermoeidheid.
• Behandeling: rust, vocht, OTC (paracetamol, hoestonderdrukker *alleen* bij droge hoest), arts: antibiotica (bacterieel), inhalatieve medicatie (chronisch).

2. Tuberculose (TB)

• Mycobacterium tuberculosis. Heel besmettelijk (aerosol).
• Symptomen: **hoest >3 weken met slijm/bloed**, gewichtsverlies, eetlustverlies, koorts, nachtzweten, rillingen, vermoeidheid.
• Behandeling: combinatie antibiotica (isoniazide, rifampicine, ethambutol, pyrazinamide) 2-7 maanden. **Directe isolatie/meldingplicht**.

3. Longontsteking (pneumonie)

• Bacteriële infectie alveolen.
• Sputum: geel, groen, bebloed.
• Symptomen: koorts, rillingen, dyspnoe, pleuritische pijn, hoofdpijn, zweten, verwarring.
• Behandeling: NSAID's (koorts), antibiotica (levofloxacine, azithromycine, amoxicilline). Hospitaal bij ernst.

4. Longkanker

• Maligniteit longweefsel, metastaseert vroegh.
• Symptomen: **chronische hoest met bloed**, dyspnoe, heesheid, ongewild gewichtsverlies, borstpijn, vermoeidheid, herhaalde infecties.
• Behandeling: chirurgie, chemotherapie, bestraling, gerichte therapie (bijv. dasatinib).

Vergelijkende tabel (kernverschillen)

Aandoening	Hoestduur	Sputum	Kernsymptomen	Dringendheid
Acuut bronchitis	1-2 wkn	Kleurig	Koorts, piepen	Huisarts
Chronisch bronchitis	>3 mnth	Dagelijks slijm	Roken, dyspnoe	Longarts
TB	>3 wkn	Slijm/bloed	Gewichtsverlies, nachtzweten	Spoed (infectiegevaar)
Longontsteking	Acuut	Geel/groen/bloed	Hoge koorts, borstpijn	Huisarts/SEH
Longkanker	Chronisch	Bloed	Gewichtsverlies, heesheid	Oncologie spoed

Conclusie

Productieve hoest > 3 weken, of met bloed/koorts/gewichtsverlies/kortademigheid → **direct arts**. Vroege diagnose = betere uitkomst, vooral bij TB en kanker.