Wat zijn mottenballen en waarom gevaarlijk?

Mottenballen zijn pesticiden die traditioneel naftaleen of paradichloorbenzeen (PDCB) bevatten. Beide stoffen zijn giftig bij inname, inademing of huidopname. Naftaleen is het gevaarlijkst: kan hemolytische anemie, lever-/nierschaade, neurologische schade veroorzaken. Kinderen en huisdieren zijn extra kwetsbaar.

Acute symptomen (minuten-uren na blootstelling)

• Oog/neus/keel irritatie, hoest, benauwdheid
• Hoofdpijn, duizeligheid, verwardheid
• Misselijkheid, braken, diarree
• Stuipen (binnen 1 uur na inname = ernstig teken!)

Uitgestelde symptomen (dagen-weken)

• Lever/nier dysfunctie (donkere urine, geelzucht, buikpijn)
• Hemolytische anemie (bleekheid, vermoeidheid, donkere urine, rugpijn) – vooral bij G6PD-deficiëntie
• Neurologisch: neuropathie, cognitieve veranderingen (bij ouderen soms verward met dementie!)
• Kataract (naftaleen)

Directe actie bij verdenking

1. Kind/huisdier ingenomen? NIET wachten op symptomen. Direct 112 of vergiftigencentrum (0800-222-1222 NL / 1-800-222-1222 US).
2. Geen overgeven induceren tenzij arts dit adviseert
3. Mottenballen meenemen naar ziekenhuis (verpakking!)

Chronische blootstelling: de verborgen gevaar

• Kledingkasten met mottenballen → continue verdamping → inademing
• Babykleding in mottenballen bewaren = levensgevaarlijk (huidopname naftaleen bij zuigelingen)
• Ouderen met "dementie-achtige" klachten: check op mottenballengebruik!

Veilige alternatieven & preventie

• Cedarhout blokjes/olie, lavendel, kruidnagel, rozemarijn
• Kleding wassen (60°C) vóór opslag, luchtdichte dozen/zakken
• Regelmatig stofzuigen, ventileren
• Mottenvallieren met feromonen

Afvalverwerking

Mottenballen = gevaarlijk afval. NIET in huishoudvuil, riool of natuur. Inleveren op milieuplein/chemisch afvalpunt. Handschoenen dragen bij hantering.

Samenvattend

Mottenballen zijn geen onschadelijke huismiddeltjes maar pesticiden met ernstige toxiciteit. Preventie (veilige alternatieven) is beter dan genezing. Bij inname: geen seconden verliezen, direct medische hulp.