Bloeddruk verandert met leeftijd: stijgere vaten → hogere systolische druk, diastolisch stabiel of dalend. Voor 70-plussers gelden aangepaste doelen en risico's.

Referentiewaarden (gemiddelde populatie, geen doelen)

Leeftijd	Systolisch (mmHg)	Diastolisch (mmHg)
70-79 jaar	125 - 152 (gem. 139)	82 - 91 (gem. 87)
>80 jaar	130 - 155 (gem. 142)	80 - 89 (gem. 84)

Doelwaarden behandeling (ESH/ESC 2023): <140/90 mmHg (gezonde ouderen), <130/80 (hoge risico: diabetes, nier, hartfalen, CVA-vorgeschiedenis). Frail ouderen: individueel, functioneel gericht (vallen voorkomen).

Hypertensie bij ouderen

• Geïsoleerde systolische hypertensie (ISH) meest voorkomend
• Behandeling verlaagt CVA, hartfalen, dementie risico (HYVET, SPRINT-Senior)
• Start laag, ga langzaam, monitor valrisico (orthostase)
• Eerstekes: thiazide-achtig (indapamide), ACEi/ARB, Ca-antagonist (amlodipine)
• Vermijd: α-blokkers, centrale werkzame middelen (valrisico)

Hypotensie (lage bloeddruk) – gevaarlijker dan hypertensie

• Systolisch <90 mmHg of daling >20 mmHg bij opstaan (orthostatisch)
• Oorzaken: medicijnen (diuretica, α-blokkers, nitraten, Parkinson-middelen), dehydratie, hartfalen, endocrien (Addison, hypo-thyreoïde), sepsis
• Symptomen: duizeligheid, vallen, verwardheid, moeheid, syncope
• Actie: medicatie herzien, compressiekousen, hydratatie, fysieke tellermanoeuvres

Meetadvies ouderen

• Zittend, rust 5 min, arm op harteniveau
• Beide armen meten (inter-arm verschil >15 mmHg → vaatonderzoek)
• Thuismeten: 7 dagen, ochtend/avond, gemiddelde
• Standmeting na 1 en 3 min (orthostase screen)

Waarschuwingen

• Hoge bloeddruk bij acute ziekte (pijn, infectie, UR) → niet direct behandelen
• Medicatie-interacties (NSAID's verhogen BP, antibiotica verlagen BP via nieren)
• Witte-jas hypertensie: thuis/ambulant meten bevestigt
• Overtreatment → vallen, confusion, nierschade

Individuele afweging: levensverwachting, comorbiditeit, frailty, patiëntwens. Doel: functioneel behoud, niet alleen cijfers.