NyQuil is een combinatiepreparaat (VS) voor verkoudheid/griep: paracetamol (pijn/koorts), dextromethorfan (hoestonderdrukking), doxylamine (antihistaminicum, slaperig), fenylefrine (ontzwelling – in sommige formuleringen). Elk component heeft bij overdosering specifieke, potentiële dodelijke risico's. NyQuil is in Nederland niet verkrijgbaar; vergelijkbare combinaties bestaan (bijv. Dafalgan Combi, diverse verkoudheidsmiddelen). Principes gelden universeel.

Componenten en Overdosisrisico's

1. Paracetamol (Acetaminofen) – Meest Gevaarlijk

• Therapeutisch: 500-1000 mg/dosis, max 4000 mg/24u (3000 mg bij risicofactoren).
• Toxiciteit: >150 mg/kg (ca. 10-15g volwassene) → hepatische necrose. NAPQI accumuleert, glutathione depletie.
• Fasen:
  1. 0-24u: Misselijkheid, braken, zweten, ongemak, anemie.
  2. 24-72u: Rechterbovenbuikpijn, geelzucht, verhoogde transaminasen (AST/ALT >1000), coagulopathie (INR stijging), encephalopathie, nierschade.
  3. >72u: Herstel of overlijden (acute leverfalen).
• Antidot: N-acetylcysteine (NAC) IV/oraal – effectief binnen 8-10 uur na ingestie. Later nog gunstig. Direct 112/vergiftigingeninformatiecentrum (0800-3333333 NL).

2. Dextromethorfan (DXM) – Dissociatieve Hallucinogen Bij Overdosis

• Therapeutisch: 15-30 mg 4-6x/dag.
• Overdosis (>1500 mg): Euforie, hallucinaties, dissociatie (PCP-achtig), ataxie, nystagmus, hyperthermie, tachycardie, hypertensie, convulsies, coma, respiratoire depressie. Serotoninesyndroom bij combinatie met SSRI/MAOI.
• Misbruikpotentieel ('robotripping').

3. Doxylamine (Eerste Generatie Antihistaminicum) – Zenuwstelselonderdrukking

• Therapeutisch: 6,25-12,5 mg (slaap), 25 mg (allergie).
• Overdosis: Extreem slapeloosheid, coma, convulsies (vooral kinderen), hyperthermie, rhabdomyolyse, anticholinerge toxidrome (droge mond, mydriasis, urineretentie, obstipatie, tachycardie, delirium). Secundair nierschade gerapporteerd.

4. Fenylefrine (α-agonist) – Cardiovasculaire Stimulatie

• Therapeutisch: 10 mg 4x/dag.
• Overdosis: Hypertensie crisis, reflex bradycardie, arythmieën, cerebrovasculair accident, angina, ischemie. Minder dodelijk dan paracetamol/DXM.

Gecombineerde Overdosis: Synergistische Toxiciteit

Meerdere ingrediënten tegelijk → som van toxiciteiten + interacties (bijv. paracetamol hepatotoxiciteit + DXM serotonerge effecten + doxylamine anticholinerge effecten). Risico op multiorganfalen, dood.

Preventie en Noodprocedure

• ✅ Lees altijd het etiket: check ingrediënten en dosering.
• ✅ Geen combinatie met andere paracetamol/hoest/verkoudheidsmiddelen.
• ✅ Meet dosis (meetbekerje, niet eetlepel).
• ✅ Bewaar veilig (buiten bereik kinderen, niet in pillendoos met andere middelen).
• ✅ Alcohol vermijden (verergert paracetamol hepatotoxiciteit, versterkt sedatie).
• 🚨 Verdacht op overdosis? Bel direct 112 of Vergiftigingen Informatie Centrum (NL: 0800-3333333, BE: 070 245 245). Geef: leeftijd, gewicht, middel, hoeveelheid, tijdstip, symptomen. NIET laten braken tenzij arts zegt.