Waterige diarree: definities & risico

>3 dunne stoelen/dag of >200g/24u met >75% vocht. Hoofddoel behandeling: uitgedroging voorkomen (vooral kinderen, ouderen).

Hoofdoorzaken

Categorie	Specifieke oorzaken	Kenmerken
Infectieus	Virussen: Noro-, Rota-, Adenovirus. Bacteriën: E. coli (ETEC, EHEC), Salmonella, Shigella, Campylobacter, C. difficile. Parasieten: Giardia, Cryptosporidium.	Plots begin, koorts, buikpijn, soms bloed/slijm. Besmettelijk.
Voedselintolerantie	Lactose (melkzuur), Fructose, Sorbitol, Gluten (coeliakie ≠ intolerantie).	Na ingestie trigger. Opgeblazen, krampen, gas, waterige stoel. Geen koorts.
Medicijnen	Antibiotica (AAD - antibiotic associated diarrhea, C. diff risico), Metformine, PPI's, SSRI's, Magnesium/antacida, Laxantia, Chemotherapie, Immunosuppressiva.	Start na medicijnstart. Meestal dosgerelateerd. C. diff: waterig, urgente, buikpijn, koorts.
Ziekten	IBS-D, Microscopische colitis, Crohn/UC, Coeliakie, Carcinoid syndroom, Schildklier (hyperthyreoidie), Pankreasinsufficiëntie, Bilezuurmalabsorptie.	Chronisch/recidiverend. Alarmklachten: gewichtsverlies, bloed, anemie, koort, familiale belasting.
Overig	Alcohol, kunstzoetstoffen (sorbitol, mannitol, xylitol in kauwgom), stralingsenteritis, factitius (laxantia misbruik).

Uitgedroging: herkennen & behandelen

• Teken: dorst, droge mond, weinig/geconcentreerd plas, duizeligheid, velsturgor ↓, zonnetjes (kinderen).
• Behandeling: ORS (WHO-formule) = 1L water + 6 TL suiker + ½ TL zout. Of sachets. Klein slokken. Zinc 10-20mg/dag (kinderen) verkort duur.

Wanneer arts?

• >48u (volwassenen) / >24u (kinderen/oudere) geen verbetering.
• Bloed in stoel, hoge koorts (>38,5°C), tekenen ernstige uitgedroging.
• Recente antibiotica (C. diff risico).
• Immuungecompromitteerd.
• Reis naar tropen (parasieten, cholera, typhoid).