Wat is Piriton?

Piriton is een merknaam voor chloorfenamine maleaat, een eerste-generatie antihistaminicum (H1-antagonist). Het wordt gebruikt voor allergische rhinitis, urticaria, insectenbeten, hooikoorts, jeukende huiduitslagen. In Nederland bekend als Allergine, Chloorfenamine of diverse merknamen. Beschikbaar als siroop (2 mg/5 mL), tabletten (4 mg) en injectie.

Veelvoorkomende bijwerkingen (≥1%)

Bijwerking	Frequentie	Advies
Slaperigheid / sedatie	Zeer vaak (centraal werkzaam)	Neem 's avonds; niet autorijden/machines bedienen.
Duizeligheid	Vaak	Stilstaan bij opstaan; vermijd plots bewegingen.
Droge mond / keel / neus	Vaak (anticholinerg)	Zuilbonbonnen, voldoende drinken, luchtbevochtiger.
Wazig zien / accommodatiestoornis	Regelmatig	Niet autorijden bij klachten; arts informeren.
Verstoppingsontlasting / uriniermoeilijkheden	Regelmatig (anticholinerg)	Bij urineretentie: direct arts (risico op urineweginfectie, nierschade).
Misselijkheid, braken, diarree, obstipatie	Algemeen	Neem met voedsel; bij ernstig/aanhoudend: arts.
Eetlustvermindering	Algemeen	Kleine, frequente maaltijden.

Zeldzame maar ernstige bijwerkingen

• Paradoxaal effect (vooral kinderen/oudere): onrust, hyperactiviteit, agressie, hallucinaties, toevallen.
• Allergische reactie / anafylaxie: huiduitslag, jeuk, zwelling gezicht/keel, benauwdheid, hypotensie. 112 bellen.
• Bloedstollingstoornissen: trombopenie, agranulocytose (zeer zeldzaam).
• Leverfunctiestoornissen: hepatische cholestase.

Contra-indicaties & voorzorg

• Sluitingsglaucoom, prostaatvergroting met obstructie, pylorische/duodenale obstructie, urinewegobstructie.
• MAO-remmers (14 dagen washout), andere CNS-depressiva (alcohol, benzodiazepines, opioïden, gabapentinoïden).
• Zwangerschap: cat. B (veiligheid niet volledig vastgesteld); borstvoeding: passeert in melk – sedatie bij zuigeling mogelijk.
• Ouderen: verhoogd risico op val, confusie, urineretentie, constipatie (Beers-criteria: voorzichtig gebruik).
• Kinderen <2 jaar: niet aanbevolen (FDA/EMA); <6 jaar: siroop alleen op artsvoorschrift.

Dosering (algemeen)

• Volwassenen & kinderen >12 jr: 4 mg (10 mL siroop) 3–4x daags, max 24 mg/dag.
• Kinderen 6–12 jr: 2 mg (5 mL) 3–4x daags, max 12 mg/dag.
• Kinderen 2–6 jr: 1 mg (2,5 mL) 3–4x daags, max 6 mg/dag.

Conclusie

Piriton (chloorfenamine) is een effectief, goedkoop antihistaminicum met sterk sedatief en anticholinerg bijwerkingsprofiel. De tweede-generatie antihistaminica (cetirizine, loratadine, fexofenadine, bilastine) geven minder sedatie en anticholinergie en zijn vaak eerste keuze. Gebruik Piriton gericht (nachtelijke jeuk, acuut allergisch contact) en altijd met medische begeleiding bij risicogroepen.