Wat is Rocephin?

Rocephin (ceftriaxon) is een 3e-generatie cefalosporine, IV/IM, breed spectrum (Gram+ en Gram-), hoge penetratie in CSF, lange halfwaarde (6–8u) → 1x daags dosering. Geïndiceerd voor zware infecties: meningitis, sepsis, pneumonia, gonorroe, lyme, intra-abdominale, bot/joint, profylaxe chirurgie.

Ernstige, frequente bijwerkingen (direct melden)

Bijwerking	Actie
Diarree (waterig/bloederig) >24u	C. difficile toets; stop ceftriaxon; metronidazol/vancomycine PO
Teerachtige ontlasting / melena	GI-bloeding; arts / spoed
Ongewone zwakte, koorts, rillingen	Sepsis, neutropenie; bloedbeeld, hemocultures
Pijn op borst, dyspnee, hoest	Longembolie, hartfalen, pneumonie; acute evaluatie
Abnormale bloeding / blauwe plekken	Trombopenie, coagulopathie (ceftriaxon remt trombocytenaggregatie); bloedbeeld, INR
Uriniermoeilijkheden / pijn	Interstitiële nefritis, crystallurie (hoge dosis, dehydratie); hydratatie, dosisverlaging
Glandulaire zwelling, keelpijn, mondslijmvliesulcera	Landelijk: mononucleose-achtig, of medicamenteus; arts

Ernstige, zeldzame bijwerkingen

• Gewrichtspijn/artritis, buikkrampen, dorst, pijn maag/benen/rug, duizeligheid, zweet, urticaria, neusbloedingen, opgebazen gevoel, cyaanose/huidverkleuring, hoofdpijn.
• Toevallen (vooral bij nierfalen, hoge doses, CNS-infectie), huidblaren, anorexia, braken, ademhalingsproblemen, jeuk, tachycardie/arythmie, ernstige diarree.
• Slikklachten, hematemesis, piepende ademhaling, halitose.

Overige gemelde reacties (niet in RCTs, post-marketing)

• Huidlaesies rood met paars centrum (erythema multiforme?), rusteloosheid, vaginale bloeding/verhoogde menstruatie, borstpijn, blaren, onvermogen stil te zitten, spierstijfheid, oogroodheid/irritatie, lichamelijke zwelling.
• Verlamming (zeer zeldzaam, waarschijnlijk immuun-gemedieerd).
• Mentale depressie, stemmingswisselingen (anekdotisch, geen causaal bewijs).

Niet-ernstige, tijdelijke bijwerkingen (eerste dagen)

• Vaginale wit-geluwe afscheiding (candida), borborigmen, flatulentie, duizeligheid, dyspareunie, smaakverandering, dyspepsie, genitale jeuk, volgevoel.

Contra-indicaties & voorzorg

• Overgevoeligheid cefalosporines; anafylaxie voor penicilline (~1-10% kruisreactiviteit).
• Nieuwgeborenen met hyperbilirubinemie (bilirubine-verplaatsing → kernicterus) – contra-indicatie <28 dagen.
• Nierfalen: dosisverlaging (Clcr <10: 1-2 g/dag max).
• Interacties: calcium-bevattende IV-vloeistoffen (Y-site incompatibiliteit → precipitatie), aminoglycosiden (verhoogde nefrotoxiciteit), loopdiuretica (verhoogde nefro/ototoxiciteit), warfarine (verhoogde INR).

Monitoring

• Bloedbeeld, leverenzymen, nierfunctie, INR elke 2–3 dagen bij IV-behandeling >3 dagen.
• TDM niet routinematig nodig (brede therapeutische marge), behalve bij nierfalen/hoge dosis.
• Hydratatie: ≥2 L/dag IV/PO om crystallurie te voorkomen.

Conclusie

Ceftriaxon (Rocephin) is een hoeksteen in zware infecties met uitstekende farmacokinetiek. De meeste bijwerkingen zijn mild en tijdelijk. Ernstige risico's (C. difficile, nefrotoxiciteit, trombopenie, anafylaxie, zeldzame neurologische/huidreacties) vereisen alertheid, monitoring en snel handelen. Kruisallergie penicilline: risico laag maar niet nul – skin test / graded challenge bij noodzaak. Altijd volgnummer noteren bij IV-toediening.