Beide aandoeningen verstoren slaapkwaliteit. Slaapapneu: ≥10 sec apneu in slaap (NINDS). RLS: onprettige benengevoelens + drang te bewegen, ≥1 uur (MedlinePlus).

Typen

Slaapapneu: Obstructief (meest voorkomend, zachte weefselontspanning keel – NINDS) vs. Centraal (hersenstamschade of hartfalen; soms idiopathisch). RLS: ~50% genetisch; vaak idiopathisch.

Symptomen

RLS: tintelen, kruipen, pijn, scheuren in benen (ook voeten/bovenbenen/armen). 's nachts + dag na lang zitten. Stress verergert. Slaapapneu: vermoeidheid, dagslaperigheid, onrustige slaap, ochtendhoofdpijn. Centraal: zwakte, slikmoeilijkheden, stemverandering. Obstructief: depressie, concentratiestoornissen, persoonlijkheidsverandering.

Diagnose

Slaapapneu: polysomnografie (slaapstudie) + lichamelijk onderzoek (longen/schildklier/hart). RLS: geen specifieke test; bloedonderzoek op ijzertekortanemie (zelden – MedlinePlus).

Behandeling

RLS: geen curatie. Symptoomreductie: spierontspanning (massage, warme baden), medicatie (pramipexol). Let op: benzodiazepines (diazepam) voor RLS verergeren slaapapneu (NINDS). Slaapapneu doel: ademhaling in slaap handhaven. Opties: nasale CPAP, BiPAP, zuurstof. Centraal: onderliggende oorzaak behandelen (hartfalen). Obstructief: chirurgie (UPPP – weefselverwijdering obstructie).

Prognose

Slaapapneu: goed met behandeling. Erger bij centraal door hersenstamschade. RLS: niet levensbedreigend, maar kan slapeloosheid veroorzaken.