Tijdens de menopauze dalen oestrogeenniveaus, wat leidt tot verminderde collageenproductie, dunner wordende slijmvliezen, verminderde vasculaire elasticiteit en droogheid van de nasale mucosa (atrofische rhinitis). Dit verhoogt kwetsbaarheid voor neusbloedingen, vaak spontaan of na minimaal trauma (snuiven, krabben).
Oorzaken specifiek in overgang
- Oestrogeendaling → atrofie nasale mucosa, mindere vasculaire integriteit
- Verminderde slijmproductie → droge, koste nekken
- Medicijnen: bloedverdunners, NSAID's, nasale corticosteroïden (lokale atrofie), antihistaminica (droogheid)
- Comorbiditeiten: hypertensie, trombocytopenie, coagulopathie
- Omgevingsfactoren: droge lucht (verwarming, airco), hoogte, roken
Acuut stuiten neus bloeding (eerste hulp)
- Zitten, licht voorover gebogen (niet achterover – slikt bloed → braken/aspiratie).
- Knijp zachte deel neus (onder botgedeelte) 10-15 min ononderbroken. Timer zetten.
- Adem door mond. Rustig blijven.
- Koude compress voorhoofd/nek/neusrug (vasoconstrictie).
- Na stilstaan: niet snuiven/knijpen 2-4u, niet zwaar tillen.
Medicamenteuze & locale behandeling
- Nasale vochtiging: Zoutwater sprays (isotonisch/hypertonisch) 3-6x/dag, sesamoliej/paraffine neuscrème (Nasagel, Rhinase), waterige gel (GeloSitin).
- Topicaal tranexaamzuur: 5% neusspray/crème – bevordert stolling (off-label, effectief).
- Oxymetazoline/xylometazoline 0,05-0,1%: Max 3-5 dagen (rebound congestie/atrofie risico).
- Hormonale therapie (HT): Systemisch of lokaal oestrogeen kan mucosa herstellen – bespreek risico's/voordelen met huisarts/gynaecoloog.
Preventie
- Luchtbevochtiger slaapkamer (40-60% RV).
- Voldoende drinken (1,5-2 L).
- Neusolie/gel 's nachts en voor uitgaan kou.
- Vermijd roken, rook, irriterende stoffen.
- Blood pressure controleren (hypertensie verergert bloeding).
Wanneer naar huisarts/KE-arts?
- Bloedingsduur > 20 min ondanks knijpen
- Grote hoeveelheden bloedverlies (vermoeidheid, duizeligheid)
- Herhaalde episoden (> 1/week)
- Bijwerkingen medicijnen (bloedverdunners) – dosischeck
- Verdenking op nasale tumor (eenlezige, persistente bloeding, pijn, geurverlies, gezichtszwelling)
KE-behandelingen bij recidiverend
- Cauterisatie (zilvernitraat, electrocauter, laser) van bloedende vaatje (Little's area / Kiesselbach plexus)
- Nasale tamponade (resorbeerbaar: Merocel, Surgicel; niet-resorbeerbaar: gauze, ballonkatheter)
- Sphenopalatinum gangblokkade / embolizatie (interventioneel radioloog)
- Septoplastie / turbinate reductie bij structurele afwijking
