Een blaasontsteking (cystitis) is een urineweginfectie (UWI) meestal door E. coli. Vrouwen vaker door kortere urethra. Sulfamiden (sulfonamiden, bijv. sulfamethoxazol/trimetoprim = cotrimoxazol) zijn klassieke antibiotica hiervoor.

Wanneer worden ze voorgeschreven?

Bij ongecompliceerde bacteriële blaasontsteking (geen obstructie, geen nierbetrokkenheid, geen zwangerschap, geen allergie). Huisarts doet urine-afname (urinesediment, cultuur) om bacterie en gevoeligheid te bepalen.

Gebruik

• Volgens voorschrift innemen (meestal 3-5 dagen).
• Veel drinken (2-3 liter/dag) → spoelt bacteriën uit, voorkomt nierstenen door uitgescheiden medicijn.
• Vaste tijden. Gemiste dosis: innemen zodra je het denkt, tenzij volgende dosis bijna daar is → dan overslaan.
• Kuur afmaken, ook als klachten verdwenen – anders resistentie/recidief.

Herhalende blaasontstekingen

Sommige vrouwen krijgen een 'stand-by' recept voor cotrimoxazol om direct te starten bij herkenbare klachten. Alleen na overleg met huisarts.

Belangrijke bijwerkingen & contra-indicaties

• Allergie voor sulfamiden: Nooit meer gebruiken (risico op Stevens-Johnson, anafylaxie).
• Foto-overgevoeligheid: zon vermijden, zonnebrandcrème.
• Maagklachten, misselijkheid, braken, diarree.
• Vitamine C verzuurt urine → vermindert werking sulfamiden. Vermijd hoge doses vitamine C tijdens kuur.
• Nier-/leverfunctiestoornissen, bloedarmoede (G6PD-deficiëntie), zwangerschap (laatste trimester), borstvoeding: voorzichtig/niet gebruiken.

Alternatieven

Nitrofurantoïne, fosfomycine (ééndosis), pivmecilline – afhankelijk van resistentiepatroon en patiëntprofiel.