Duizeligheid heeft veel oorzaken (BPPV, Ménière, neuritis, migraine, vasculair, centraal). Supplementen worden vaak aangeboden, maar wetenschappelijke onderbouwing is beperkt. Hier een overzicht van wat er *wel* en *niet* bewezen is.

Veelvoorgestelde supplementen & bewijslage

Supplement	Theorietisch mechanisme	Bewijslage bij duizeligheid	Veiligheid / opmerkingen
Ginkgo biloba (EGb 761)	Verbetert microcirculatie, antioxidant, platelet aggregatie remming, neurotransmissie modulatie	Cochrane (2022): *onvoldoende bewijs* voor duizeligheid/vertigo. Sommige studies (niet alle) tonen modest effect bij vasculaire duizeligheid / ouderen. Geen effect bij BPPV/Ménière.	Bloedverstikking (interactie warfarine, DOAC's, aspirine, NSAID's). Epilepsie-drempelverlaging. Standaardisatie cruciaal (EGb 761).
Co-enzym Q10	Mitochondriale energie, antioxidant, vasodilatatie	Eén kleine RCT (2007) bij tinnitus *met lage CoQ10* toonde verbetering duizeligheidssymptomen. Geen studies bij zuivere duizeligheid.	Goed veilig. Interactie met vit K-antagonisten (zie tinnitus artikel).
Vitamine D	Vit D receptor in vestibulair systeem, immunmodulatie, calciumhuishouding otoconium	Observationeel: lage vit D geassocieerd met BPPV recidief & ernst. RCT (2020): vit D + calcium supplementatie verlaagde BPPV recidief significant (1.10 vs 0.48 aanvallen/jaar).	Veilig. Meet 25-OH-D3, target > 75 nmol/L. Dosis 2000-4000 IE/dag bij tekort.
Magnesium	NMDA-antagonist, vaatontspanning, haarcelbescherming	Diermodellen: bescherming lawaaischade. Humane data: case reports bij vestibulaire migraine. Geen RCT's.	Veilig (citraat, glycinate, threonate). Diarree bij hoge doses. Nierfalen: let op.
Vitamine B-complex (B1, B6, B12)	Zenuwfunctie, myelin, homocysteine metabolisme	Alleen effectief bij *bewezen tekort* (B12 bij ouderen, alcohol, metformin). Geen bewijs voor supplementatie zonder tekort.	B6 > 100 mg/dag langdurig → neuropathie (paradoxaal).
Zink	Cochleaire enzymen, immuniteit, antioxidant	Enkel bij zinktekort (vegetariërs, malabsorptie, ouderen). Geen bewijs bij normale status.	Chronisch > 40 mg/dag → kopertekort, immuonderdrukking.
Melatonine	Circadiaan ritme, antioxidant, vestibulaire modulatie	Kleine studies: verbetering slaapkwaliteit → indirect minder duizeligheidshinder. Direct vestibulair effect onbewezen.	Veilig kortdurend. Interactie met anticoagulanten, anticonvulsiva, immunosuppressiva.
Ginger (Zingiber officinale)	Antiemetisch, anti-inflammatoir, 5-HT3 antagonisme	Goed bewijs voor *misselijkheid/braken* (zwangerschap, chemotherapie, bewegingsziekte). Geen direct bewijs voor duizeligheidreductie.	Veilig als specerij. Supplement: let op interactie bloedverdunners, gallestenen.

Supplementen die *niet* aanbevolen worden

• Vitamine A / E (hoge doses): toxisch, teratogeen, verhoogd sterfte (SELECT, ATBC trials).
• Koffieïne / stimulantia: verergeren duizeligheid/angst.
• Homeopathische middelen: geen bewijs boven placebo.

Evidence-based niet-supplementaire interventies

1. Vestibulaire revalidatietherapie (VRT): enige met hoge bewijskracht (Level 1a) voor chronische duizeligheid/onstabilliteit.
2. Repositioneringsmanoeuvres (Epley, Semont, BBQ): curatief voor BPPV (Level 1a).
3. Leefstijl Ménière: zout < 2g/dag, cafeïne/alcohol restrictie, stressmanagement, regelmatig patroon.
4. Vestibulaire migraine profylaxe: propranolol, topiramaat, flunarizine, candesartan – *geneesmiddelen, geen supplementen*.
5. Hydratatie, slaap, stressreductie: basis voor alle vestibulaire patiënten.

Praktisch algoritme

1. **Diagnose eerst** (huisarts → KNO / neurologie / vestibulaire fysio).
2. **BPPV?** → Epley, *geen* supplementen nodig.
3. **Ménière?** → dieet + betahistine (geneesmiddel) + eventueel vit D supplementatie bij tekort.
4. **Vestibulaire migraine?** → profylaxe (geneesmiddel) + magnesium *wellicht* adjunct.
5. **Oudere met recidiverend BPPV?** → **vitamine D + calcium** (sterkste bewijs voor preventie recidief).
6. **Chronische onstabilliteit?** → VRT + eventueel Ginkgo *alleen* na overleg huisarts (interacties!).
7. **Altijd:** medicatie-inventarisatie (ototoxisch, duizeligheidverwekkend), valrisico-evaluatie.

Supplementen zijn *geen* vervanging voor diagnostiek en evidence-based therapie (VRT, manoeuvres, geneesmiddelen). Vitamine D bij BPPV-recidief heeft de sterkste bewijsbasis. Overige supplementen: alleen bij bewezen tekort of als goed gedocumenteerd adjunct in overleg met behandelarts.