Cervicale foraminale stenose is vernauwing van het intervertebrale foramen (neuraal foramen) waardeur de cervicale zenuwwortels lopen. Meest frequente oorzaak: osteofytvorming (artrose) op de facetgewrichten of uncovertebrale gewrichten. Compressie van de zenuwwortel geeft kenmerkende symptomen.

1. Pijn (hoofdsymptoom)

• Lokalisatie: nek, schouder, schouderblad, bovenarm – afhankelijk van betrokken segment (C4-C8).
• Karakter: zwaaiend, brandend, stekend, stralend (radiculair). Kan constant of intermittierend zijn.
• Vergersing: nekextensie + laterale flexie naar pijnlijke kant (foraminale compressie test / Spurling-test positief).
• Straling naar hand/vingers: sensorische zenuwvezels gedistaleerd → pijn geprojecteerd in dermatome.

2. Gevoelsverlies (sensorisch deficit)

• Hypesthesie (verminderd gevoel), paresthesie (tinteling, miezelen), anesthesie (geheel verlies).
• Volgt dermatomaal patroon (C6: duim/wijsvinger, C7: middelvinger, C8: ringvinger/pink).
• Kan dagelijkse handelingen hinderen (knopen, typen, grijpen).

3. Zwakte (motorisch deficit)

• Proximale spieren (schouderopheffing C5, elleboogbuiging C5/6, elleboogstretching C7, polsstretching C6, polsbuiging C7, vingerspreiding C8, vingerdeling T1).
• Ook: trillingen, fasciculaties, spieratrofie (laat teken).
• Zwakte duidt op ernstigere compressie → urgente evaluatie (MRI, EMG/NCV).

Diagnostiek

1. Anamnese + lichamelijk onderzoek: Spurling-test, reflexen (biceps C5/6, triceps C7, brachioradialis C5/6), sensoriek, kracht.
2. Beeldvorming: MRI halswervelkolom (goudstandaard: zenuwwortelcompressie, schijfhernia, osteofyten, lig.flavum hypertrofie). CT + myelografie als MRI gecontra-indiceerd.
3. Neurofysiologie: EMG/NCV (differentieert radiculopathie van plexopathie/perifeer zenuwletsel, bevestigt segment).

Behandeling (stapgewijs)

1. Conservatief (6-12 weken): NSAID's, neuropathische pijnstillers (gabapentine, pregabaline, duloxetine), fysiotherapie (mobilisatie, traction, houding, krachttraining), eventueel epidurale corticosteroïde-injectie (transforaminale).
2. Chirurgie (indiciëren bij): progressieve zwakte, onhoudbare pijn na adequate conservatieve therapie, myelopathie-tekenen. Procedures: anterieure cervicale discectomie + fusie (ACDF), posterieure foraminotomie, kunstschijf (arthroplastie).

Prognose

80-90% verbetert met conservatieve behandeling. Chirurgie geeft uitstekende resultaten bij radiculopathie (pijnverlichting >90%), minder bij zuivere zwakte. Vroegtijdige diagnostiek voorkomt permanente zenuwschade.