Wat zijn doorligwonden?

Schade aan huid en onderliggende weefsels door langdurige druk (meestal > 2 uur) op botuitstulpingen (heup, steekbein, hielen, elleboog, achterhoofd). Risicogroepen: bedlegerig, rolstoelgebruikers, ouderen (dunnere huid), vochtige huid (incontinentie), ondervoeding.

Stadia (EPUAP/NPUAP)

• Stadium 1: niet-blancheerbare roodheid (huid intact).
• Stadium 2: oppervlakkige ulcus/blar.
• Stadium 3: diepe ulcus tot spierfascia.
• Stadium 4: tot bot/spier/gewricht, hoge infectierisico.

Directe actie bij eerste teken (Stadium 1)

1. Drukentlasting: positieverandering elke 2 uur (bed), elke 15 min (rolstoel). Gebruik antidecubitusmatras/kussen (schuim, gel, lucht).
2. Bescherming: gaas/vochtig verband op rode plek tegen wrijving.
3. Huidverzorging: zachte reiniging (lauwwarm water, pH-neutraal zeep), zachtdrogen (tappen), beschermende crème (zinkzalf, dimethicone) bij incontinentie.
4. Voeding: voldoende eiwit (1,2–1,5 g/kg/dag), vitamine C (500–1000 mg), zink (15–30 mg), vloeistoffen (1,5–2 L).
5. Pijnbestrijding: paracetamol 1g 4x/dag, eventueel NSAID (let op nieren/maag). Topicum lidocaine/prilocaine crème voor verbandwissels.

Wanneer arts/huisarts/bureaubezoek wondverpleegkundige?

• Stadium 2–4 (open wond).
• Geen verbetering na 2–3 dagen drukentlasting.
• Tekenen infectie: rode rand, zwelling, warmte, pus, geur, koorts, verhoogde CRP.
• Patiënt: verwarring, snelle hartslag, lage bloeddruk (sepsis).

Preventie is beter dan genezen

• Positiewisselschema (klokken: 00, 02, 04, 06, 08, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22).
• Huid droog & schoon houden (incontinentiemateriaal regelmatig wisselen).
• Bevorder mobilisatie (zelfs passief bewegen).
• Voedingsscreening (MUST) en supplementatie bij risico.