Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Ziekten en verwondingen

Muggen en ziekteoverdracht: van jeukende bult tot dodelijke virussen

In VS/Europa: meestal jeukende bultjes. Wereldwijd: miljoenen infecties/doden per jaar (Afrika, Latijns-Amerika, Azië). Alleen vrouwelijke mug bijt (eiwitten/ijzer voor eieren). Injecteert speeksel + antistolling → virus/parasiet overdracht.

Belangrijkste muggenziektes

Preventie & Oplossingen

  • Behandeling: antibiotica, antivirale middelen, vaccin (gele koorts).
  • Ontwikkelde landen: spuiten, dierensterfte monitoring.
  • Ontwikkelingslanden: klamboes (goedkoop, effectief).
  • Beten voorkomen = ziekte voorkomen.
  • Organisaties: vaccinaties voor armen, medicijnen voor ziekten.

Geschiedenis: Ross (1898, malaria), Finlay (gele koorts), Reed (Panamakanaal) bewijzen mug-ziekte link.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win

ZiekteOorzaakSymptomenImpact
MalariaProtozoon (Plasmodium)Koorts, rillingen, hoofdpijn, gewrichtspijn, braken, convulsies515 mln besmettingen/jr, 1-3 mln doden (vooral kinderen)
Gele koortsVirusKoorts, hoofdpijn, rillingen, misselijkheid, braken, huidbloeding. Ernstig: inwendige bloeding, coma, dood200.000 besmettingen, 30.000 doden/jr. Vaccin beschikbaar.
Encefalitis/West-NijlVirus (6+ typen)Hoofdpijn, koorts, lichtgevoeligheid, zwakte, insultenDodelijk niet zeldzaam. VS, Japan, Europa.
Dengue4 virussenHoofdpijn, gewrichts/spierpijn, koorts, duizeligheid, slijmvliesbloeding, bloedige braak/diarree50 mln gevallen/jr, 2,5% sterfte (~125.000)
Epidemische polyarthritis (Ross River)VirusKoorts, hoofdpijn, gewrichtspijn, uitslagEndemisch Australië/PNG. 400/jr, zelden dodelijk.
FilariasisParasiet (worm)Lymfeuze verdikking → elephantiasis (benen, genitaliën)120 mln besmet wereldwijd.