Voedsel bestaat uit macromoleculen (eiwitten, koolhydraten, vetten) die te groot zijn om de darmwand te passeren. Spijsvertering = mechanisch (kauwen, peristaltiek, menging) + chemisch (enzymen) → moleculen klein genoeg voor opname.

Mechanische afbraak

Kauwen (vrijwillig), slikken, maagperistaltiek (onvrijwillig, zenuwgestuurd), sluitspieren regelen doorgang. Vergroot oppervlak voor enzymatische aanval.

Chemische afbraak (katabolisme)

Enzymen breken bindingen: amylase (zetmeel), proteasen (eiwitten), lipase (vetten), gal (emulgering). Energie vrijgemaakt bij bindingbreuk.

Opname en anabolisme

Kleine moleculen → darmvillen → bloed → lever → cellen. Cellen bouwen eigen eiwitten, glycogen, vetten (anabolisme). Vitaminen/mineralen meegelift. Zonder afbraak: verhongering ondanks vol eten.