Acetylcholine is een neurotransmitter cruciaal voor spieractivatie in het perifere zenuwstelsel en voor zintuiglijke waarneming/aandacht in het centrale zenuwstelsel. Stoffen die acetylcholine-receptoren in spieren blokkeren, remmen spiercontractie.

Atropine

Atropine is een muscarinereceptorantagonist. Het lichaar heeft twee acetylcholinereceptortypes: muscarinisch (hart, longen, spijsvertering, zweetklieren) en nicotinisch. De nervus vagus geeft acetylcholine af aan muscarinereceptoren in de hartknooppunten, wat de hartslag coördineert. Door deze receptoren te blokkeren, verhoogt atropine de hartslag om een normaal sinusritme te behouden (Cardiovascular Pharmacology Concepts).

Anticholinergica (bronchospasmolytica)

Medicijnen die acetylcholine-effecten op spieren blokkeren, heten anticholinergica. Voorgeschreven voor astma en COPD. Ze blokkeren receptoren in de bronchiën, voorkomen spieraantrekking en openen de luchtwegen. Kortwerkend (bijv. ipratropiumbromide) of langwerkend (bijv. tiotropium: werking tot 20 min, effect tot 24 uur, American Thoracic Society).

Neurotoxines

Sommige dieren (reptielen, spinnen, insecten) leveren neurotoxines die op het zenuwstelsel inwerken. Sommige blokkeren acetylcholinereceptoren in spieren: gif van krait-slang, zeeslak, zeeslang. Andere remmen productie/afgifte van acetylcholine: Australische bruine slang, Australische verlammingsvink, Zuid-Amerikaanse ratelslang. Alle remmen spierfunctie.

Myasthenia gravis

Auto-immuunziekte (neuromusculair). Antilichamen aanvallen, blokkeren en vernietigen acetylcholinereceptoren op de zeuuw-spierovergang. Dit voorkomt binding van acetylcholine, remt spiercontractie. Gevolgen: zwakte in oogbewegingen, praten, gezichtsuitdrukking, slikken.