Het immuunsysteem is een complex netwerk van cellen en organen dat ons beschermt tegen infecties. Een afweerstoornis kan aangeboren (primaire immuundeficiëntie) of verworven zijn. Hier is een overzicht van de belangrijkste oorzaken.

Aangeboren immuundeficiënties (primaire)

Mutaties in genen die coderen voor immuuncellen of -eiwritten. Voorbeelden:

• IgA-deficiëntie: meest voorkomend (1 op 333), vaak asymptomatisch, maar verhoogd risico op sinus-, urinewegs- en darminfecties.
• SCID (ernstige gecombineerde immuundeficiëntie): 1 op 50.000, geen rijpe T-cellen, levensbedreigende virale/schimmelinfecties. Beenmergtransplantatie noodzakelijk.
• Honderden andere vormen, variërend in ernst.

Verworven door virussen

• HIV: infecteert T-helpercellen, leidt tot AIDS. HAART-therapie (3 medicijnen) verbetert overleving flink. Prevalentie VS: 1 op 5000; sommige Afrikaanse landen: 1 op 5.
• HTLV: vooral in Japan/Azië, ernstige immuundeficiëntie.
• EBV (mononucleose), CMV: tijdelijke immuonderdrukking, meestal minder ernstig.

Ondervoeding

Tekorten aan vitamine A, E, C, zink, koper, ijzer, selenium schaden neutrofielen, T-cellen en antilichamen. Risicogroepen: slecht dieet, darmziektes (malabsorptie).

Andere ziekten en factoren

• Turner-syndroom, Down-syndroom: lage antilichamen, slechte T-celfunctie.
• Sikkelcelziekte: miltfunctieverlies → risico op pneumokokken/septicemie.
• Cystic fibrosis: slijmophoping → longontstekingen (Pseudomonas).
• Chronische stress, vergrijzing, extreme omstandigheden (ruimtevlucht, hoogte, straling) kunnen immuunfunctie tijdelijk dempen.

Een sterke afweer begint met een gezond dieet, voldoende slaap, stressmanagement en vaccinaties.