Oorzaken van schilfering & barstingen

• Omgevingsfactoren: Koud, droog weer, lage vochtigheid, hete douches/baden, harde zepen.
• Huidziektes: Eczeem (atopisch, contact, seborroïsch), psoriasis, ichthyosis, actinische keratose, huidkanker.
• Infecties: Voetschimmel (tinea pedis), schimmelinfecties vouwen.
• Systemisch: Hypothyreoidie, diabetes, nierfalen, leverschade, voedingsstoffentekorten (vit A, B, C, E, zink, essentiële vetzuren), medicijnen (diuretica, retinoïden, chemotherapie).
• Leeftijd: >65 jaar: dunner huid, minder sebum, verminderde barrièrefunctie.

Symptomen als waarschuwingssignalen

• Rode, jeukende patches (eczeem).
• Zilveren schubben op rode basis (psoriasis).
• Schilfering tussen tenen/voetzolen (voetschimmel).
• Diepe, pijnlijke scheuren (rhagades) – risico op infectie, pijn, bloeding.
• Algemene symptomen (koorts, vermoeidheid, gewichtsverlies) → systemische oorzaak.

Behandeling: basis = hydratatie & barrièreherstel

• Emollientiën (crèmes/zalf) 2-3x/dag: Ingrediënten: **ureum 5-10%, lactaat, ceramiden, glycerine, hyaluronzuur, vaseline, sheaboter**. Zalf > crème > lotion voor droge huid.
• Keratolytica (ureum 10-20%, salicylzuur 3-6%) bij hyperkeratose (dikke schubben) – voorzichtig, niet op barstingen.
• Onderliggende aandoening behandelen: Antimycotica (schimmel), corticosteroïden/calcineurine remmers (eczeem), vitamine D-analoog/steroïde (psoriasis), thyroxine (hypothyreoidie), glucoseregulatie (diabetes).
• Infectie bij barstingen: Topicaal antibioticum (fusidinezuur, mupirocine) of oraal bij cellulitis.

Preventie: dagelijkse gewoontes

• Douchen: **lauwarm, max 5-10 min, 1x/dag**. Geen hete, lange douches.
• Reinigen: **Zachte, zeepvrije, pH-neutrale wasproducten** (syndets, oliën). Geen schrobben.
• Hydrateren: **Direct na afdabben** (binnen 3 min) dikke crème/zalf aanbrengen.
• Omgeving: **Luchtbevochtiger** (40-60% RV) in verwarmde ruimtes winter.
• Kleding: **Katoen, zijd, bambus** – geen wol/synthetisch direct op huid.
• Bescherming: Handschoenen bij huishoudwerk, kou, chemicaliën. Zonbescherming (SPF 30+).
• Hydratatie van binnenuit: 1,5-2L water/dag, voldoende essentiële vetzuren.

Wanneer naar huisarts

• Geen verbetering na 2 weken consistente hydratatie.
• Teekenen van infectie (rode strepen, pus, verhoogde temperatuur).
• Diepe, pijnlijke scheuren die niet genezen.
• Verdacht op systemische ziekte of medicijnbijwerking.