Elektrolyten zijn geladen deeltjes in lichaamsvloeistoffen, gevormd wanneer zouten oplossen. Ze dragen elektrische impulsen essentieel voor zenuw-, spier- en hartfunctie. Een onbalans in één van de hoofdelektrolyten kan beenkrammen en andere klachten veroorzaken.

Achtergrond

Primaire elektrolyten: natrium, kalium, calcium, magnesium. Inname via voedsel/drank, eliminatie voornamelijk via nieren. Nieren reguleren de balans – nierfalen is daarom de meest voorkomende oorzaak van verstoring. Andere oorzaken: overmatig zweten, braken, diarree, bloedverlies/infecties.

Natrium en kalium

Natrium (hoofdextracellulair): reguleert vochtbalans en zenuwgeleiding. Water volgt zout. Laag natrium (hyponatriëmie) → celzwelling → spier/beenkrampen.
Kalium: beïnvloedt prikkelbaarheid van zenuw-/spiercellen. Te veel → overactiviteit; te weinig → verminderde activiteit, spierzwakte, krampen.

Calcium en magnesium

Beide opgeslagen in botten.
Calcium: laag (hypocalciëmie) → verhoogde prikkelbaarheid spieren → krampen, tintelingsgevoel (paresthesie).
Magnesium: overlapt met kalium/calcium. Laag → spierirritabiliteit, spasm, hyperactieve reflexen.

Betekenis en behandeling

Krammen zijn vaak vroege symptomen van elektrolytestoornissen, meestal bij lage waarden.
Behandeling: supplementatie van het benodigde elektrolyt. Lichte gevallen: voedselrijk aan het betreffende mineraal of sportdranken. Ernstige gevallen: elektrolytsupplementen op recept.