Vrije radicalen zijn reactieve verbindingen die gezonde cellen schaden. Op de lange termijn leiden ze tot hartziektes en andere chronische aandoeningen. Supplementen kunnen helpen, maar zijn geen garantie. Ideaal haal je antioxidanten uit je dieet – ze werken synergistisch en leveren extra nutriënten.

Vitamine A: oogbescherming

Bevat antioxidanten als bèta-caroteen, alfa-caroteen, bèta-cryptoxanthine. Neutraliseren vrije radicalen vóór schade. Vooral nuttig voor ooggezondheid en vertraging macula-degeneratie. RDA: mannen 900 mcg, vrouwen 700 mcg/dag. Bronnen: paprika's, wortelen, zoete aardappelen, mango's.

Vitamine C: essentieel voor rokers

Roken verhoogt oxidatieve stress → meer vrije radicalen. Ook niet-rokers hebben oxidatieve stress (spijsvertering, vervuiling) → ontsteking, hartziektes, kanker. RDA: mannen 90 mg, vrouwen 75 mg; rokers +35 mg. Bronnen: paprika's, sinaasappels, kiwi's, broccoli, aardbeien.

Vitamine E: hart- en herselbescherming

Neutraliseert vrije radicalen, beschermt hartcellen → lagere hartziektesrisico. Mogelijk ook gunstig voor cognitieve achteruitgang en oogaandoeningen (gemengde studies). RDA: 15 mg (22,4 IE) voor alle volwassenen. Bronnen: zonnebloempitten, amandelen, pindas, spinazie, broccoli, maïs/soja/tarwekiemolie.

Selenium: mineralen als co-factor

Hoewel een mineraal, werkt selenium met antioxidanten om vrije radicalen op te ruimen. Vormt gespecialiseerde eiwitten: sommigen behouden vitamine C, anderen beschermen bloedvaten. RDA: 55 mcg/dag. Bronnen: zeevruchten (garnalen, krab, zalm, heilbot), varkensvlees, bruine rijst, verrijkte noedels.