Epidemiologie

Schistosomiasis (bilharzia): WHO schat 200 miljoen geïnfecteerden, ~1 miljoen doden/jaar. Endemisch in tropische/subtropische gebieden (Afrika, Zuid-Amerika, Azië). Reisers risico.

Levenscyclus

1. Definitieve gastheer: Mens. Volwassen wormen in bloedvaten (mesenterica/vesicaal) → 200–2000 eieren/dag → schade vaten.
2. Uitscheiding: Eieren via ontlasting/urine → oppervlaktewater.
3. Tussengastheer: Zoetwaterslak. Ei → miracidium → sporocysten → cercariae (duizenden) → vrijkomen in water.
4. Infectie mens: Cercariae doorboren huid bij contact met besmet water (zwemmen, wassen, werken) → bloedstroom → darmen/blaas → volwassen wormen.

Symptomen

• Vroeg: koorts, buikpijn, diarree, hepatosplenomegalie, hoest (Katayama-koorts).
• Chronisch: leverfibrose, blaaspathologie (squameusmetaplasie → kankerrisico), nierschade, anemie, groeivertraging kinderen.

Diagnose & behandeling

• Diagnose: eieren in ontlasting/urine (microscopie), serologie, antigenen.
• Behandeling: Praziquantel (enkele dosis, hoog effectief, goed verdragen).
• Controle na 4–6 weken.

Preventie

• Vermijd contact met zoetwater in endemische gebieden.
• Water koken/filtreren voor wassen/drinken.
• Snakkenbestrijding, sanitatie, gezondheidseducatie.