Overmatig cafeïnegebruik kan leiden tot verhoogde urineproductie (diurese), wat zeldzaam maar mogelijk kan bijdragen aan een laag natriumgehalte in het bloed (hyponatriëmie). Hoe zit dat precies en wie loopt risico?

Cafeïne Als Diureticum

Kleine hoeveelheden cafeïne (2-3 kopjes koffie, ≤300 mg) hebben nauwelijks diuretisch effect. Vanaf 500-600 mg/dag treedt significante diurese op. Hierdoor verliest het lichaam vocht en elektrolyten, waaronder natrium.

Hyponatriëmie: Symptomen En Gevaren

Natrium is essentieel voor zenuwgeleiding, spiercontractie en vochtbalans. Te laag natrium (<135 mmol/L) veroorzaakt: hoofdpijn, misselijkheid, spierkrampen, desorientatie, vermoeidheid, flauwvallen. Ernstige gevallen: hersenzwelling, epileptische aanvallen, hersenschade, dood.

Andere oorzaken: overmatig zweten, braken/diarree, nierziektes, bepaalde medicijnen (diuretica, SSRI's).

Wie Loopt Risico?

• Endurance-sporters die veel water drinken zonder elektrolyten + hoge cafeïne-inname.
• Ouderen met verminderde nierfunctie of op diuretica.
• Mensen met hartfalen, levercirrose of SIADH.
• Zwangere vrouwen (verhoogde vochtbehoefte).

Overige Bijwerkingen Van Hoge Cafeïne-Inname

Slapeloosheid, nervositeit, rusteloosheid, prikkelbaarheid, maagklachten, verhoogde hartslag, spiertrillingen – typisch boven 500 mg/dag. Gevoeligen reageren eerder.

Preventie En Advies

• Beperk cafeïne tot ≤300 mg/dag (matig).
• Bij zware inspanning/sport: isotone drankjes met natrium, niet alleen water.
• Monitor medicijninteracties (diuretica + cafeïne = dubbele diurese).
• Bij symptomen van hyponatriëmie: direct medische hulp zoeken.