GERD en calcium: een complexe relatie

Gastro-oesofageale refluxziekte (GERD) kenmerkt zich door terugkerende maagzuur en zure oprispingen. De standaardbehandeling omvat protonpomperekkers (PPI's) en H2-antagonisten die maagzuur sterk onderdrukken. Precies deze zuuronderdrukking belemmert de calciumopname, omdat calcium (vooral als carbonaat) een zuur milieu nodig heeft voor optimale absorptie in de dunne darm.

Zuivel: dubbelzijdig

Zuivel is de belangrijkste calciumbron, maar:

• Volle melk en vette kazen kunnen de onderste slokdarmspinchter ontspannen en reflux verergeren.
• Vetvrije roomkaas en zure room worden vaak beter verdragen.
• Koeienmelk kan bij sommigen de spinchterfunctie beïnvloeden (betere bewijslast ontbreekt).

Alternatieven: geiten/schapensmelk, plantaardige drankjes met toegevoegd calcium (soja, amandel, havermout), tofu (met calciumgezet), bladgroenten (broccoli, koolsoorten), vis met botjes (sardines), noten/zaadjes.

Medicijnen en botgezondheid

Langdurig PPI-gebruik is geassocieerd met verhoogd risico op osteoporose en botbreuken (mechanisme: verminderde calciumabsorptie, mogelijk ook vitamine B12/magnesium tekort). Regelmatige monitoring van botminerale densiteit (DEXA-scan) en calciumstatus is aan te bevelen.

Calciumsupplementen: welke vorm kiezen?

• Calciumcarbonaat: goedkoop, hoge elementaire calcium, werkt als antacidum (buffert maagzuur), vereist maagzuur voor absorptie. Neem tijdens maaltijd.
• Calciumcitraat: duurder, lagere elementaire calcium, wordt goed geabsorbeerd zonder maagzuur. Ideaal voor PPI-gebruikers. Kan op nuchtere maag genomen worden.

Dosering: 1000-1200 mg/dag totaal (voeding + supplement), verdeeld over 2-3 doses (max 500 mg elementair per dosis voor optimale absorptie). Vitamine D (1000-2000 IE/dag) is essentieel voor absorptie.

Praktische tips

• Spreid calciuminname over de dag.
• Vermijd gelijktijdige inname met ijzer/zink supplementen (concurrentie).
• Beweeg belastend (lopen, krachttraining) voor botsterkte.
• Rokstop en matig alcohol.