Ademhaling = chemische reacties op celniveau die voedingsstoffen (suikers) omzetten in energie (ATP). Drie typen:

1. Aerobe ademhaling (meeste organismen, met zuurstof)

Suiker → pyruvaat → acetyl-CoA → verbranding in zuurstof → CO2 + H2O + **veel ATP** (meest efficiënt). ATP voedt elke spiercontractie.

2. Melkzuurgisting (anaeroob, geen zuurstof)

Suiker → pyruvaat → *geen verdere verbranding*. Energieopbrengst ~1/15 van aerob. Mensen: alleen korte piekbelasting (benspieren bij sprint). Afval: melkzuur → brandend gevoel.

3. Ethanolische gisting (anaeroob, micro-organismen)

Gist/bacteriën. Suiker → pyruvaat → CO2 + ethanol (alcohol). Energieopbrengst laag, maar voldoende voor eencellige organismen. Basis van brouwen/wijnbereiding.