Erfgoedtomaten (heirloom tomatoes) zijn geen enkele variëteit, maar tomatenrassen die generaties lang doorgegeven zijn – letterlijk "erfgoed". Vier categorieën: commerciële (>50 jaar), familie, gecultiveerde kruisingen, wilde kruisingen. Ze zijn zeer voedzaam en kunnen kankerbestrijdende eigenschappen hebben, hoewel bewijs nog niet definitief is.

Definitie & Categorieën

1. **Commerciële erfgoed:** >50 jaar in productie.
2. **Familie-erven:** Generaties op familieboerderij.
3. **Gecultiveerde erfgoed:** Kruising erfgoed x niet-erfgoed of 2 erfgoed.
4. **Natuurlijke kruisingen:** Wilde kruisingen, nu in productie.

Voedingswaarde (Algemeen voor Tomaten)

Per 100 g rauwe tomaten:
- 18 kcal, 0,2 g vet, 3,9 g CH, 1,2 g vezels, 0,9 g eiwit.
- **Lycopene:** Krachtig antioxidant (rode kleur) – geassocieerd met lager prostaatkanker, hartziektes risico. Verwarmd (saus, soep) → betere absorptie.
- **Vitamine C:** ~14 mg (15% DV).
- **Kalium:** ~237 mg (5% DV).
- **Vitamine K, B9 (folaat), β-caroteen, naringenine, chlorogenezuur.**

Kankerbestrijding: Wat We Weten

Lycopene + andere carotenoïden + flavonoïden → synergistisch antioxidant/anti-inflammatoir effect. ObservatieStudies tonen associatie met lagere kankerrisico's (prostaat, long, maag), maar RCT's ontbreken. **Geen bewijs voor absolute preventie.**

Culinaire Waarde

Unieke kleuren, vormen, smaken (zoet, zuur, fruitig, complex). Ideaal rauw in salades, op broodjes, in bruschetta, of licht gegard in pasta/oven. Schil niet verwijderen – lycopene zit in/onder schil.