De hartslag (polsslag) is een vitale teken. Bij een 13-jarige is de rusthartslag normaal 60–100 slagen per minuut (bpm).
Hoe te meten
- Rust ≥10 min (geen inspanning, emotie, cafeïne).
- Vingers (wijs + midden) op carotidapuls (hals) of radiale puls (pols).
- 30 sec tellen × 2, of 60 sec tellen.
- Herhalen 2× voor gemiddelde.
Wat de pols vertelt
- Tachycardie (>100 bpm): Koorts, pijn, angst, anemie, schildklier, hartritmestoornis.
- Bradycardie (<60 bpm): Goede conditie (sporters), medicijnen (beta-blokkers), of pathologisch (hartblok).
- Onregelmatige puls: Extrasystoles, atriale fibrilleren – arts raadplegen.
- Grenspuls (sterk, binderig): Mogelijk hypertensie, aortastenose.
Situationele invloeden
Dorst, vermoeidheid, angst, hitte, cafeïne, nicotine kunnen tijdelijk de hartslag verhogen. Meet herhaald in rust om te bevestigen.
Wanneer zorgen?
- Hartslag structureel buiten 60–100 bpm in rust.
- Gepaard met symptomen: duizeligheid, pijn op borst, benauwdheid, flauwvallen.
- Familieanamnese hartziektes/plotselinge hartdood.
Opvolging
Jaarlijks check-up bij huisarts/jeugdgezondheidszorg voor hartslagtrend monitoring.
