Levenscyclus van rode bloedcellen en ijzerhergebruik

Rode bloedcellen leven 120 dagen. Na afbraak wordt ijzer uit hemoglobine gerecycled: via transferrine naar beenmerg (nieuwe rode bloedcellen) en lever (opslag). Vrij ijzer is giftig; transferrine fungeert als veilige transporter.

Van ijzer naar ferritine

In het beenmerg gebruikt nieuwe rode bloedcellen ijzer voor hemoglobine. Overmaat bindt aan apoferritine → ferritine (opslageiwit). In de lever verlaat ijzer transferrine en bindt aan enzymen of apoferritine. Enzymen versnellen biochemische reacties.

Referentiewaarden

• Vrouwen: ijzer 50–170 µg/dL, ferritine 10–120 ng/mL
• Mannen: ijzer 65–175 µg/dL, ferritine 20–250 ng/mL

Bij overmaat: depositie in weefsels. Twee termen: hemosiderose (geen schade) en hemochromatose (met weefselschade).

Hemosiderose

Ontstaat na bloedingen in organen. Ijzer uit uitgemorse rode bloedcellen hopt op in beschadigd orgaan. Vooral longen (Goodpasture-syndroom, longhoogdruk) en nieren (vernietigde bloedcellen in nieren).

Hemochromatose

Genetisch (meestal mutatie chromosoom 6). Ijzeraccumuleert in hart, nieren, teelballen, lever, bijnieren, gewrichten, hypofyse, huid, pancreas. Gevolgen: congestief hartfalen, levercirrose, artritis, huidverkleuring, diabetes mellitus.