Koolhydraten omvatten suikers, zetmeel, vezels – chemisch nauw verwant. Alle drie opgebouwd uit monosacchariden (suikereenheden) van koolstof (C), waterstof (H), zuurstof (O). Kenmerkende formule: C_nH_2nO_n (C=O, H=2×C).

Koolstof: De Ruggengraat

Koolstof bepaalt molecuulvorm (ring/keten). Meest voorkomende monosaccharide: glucose (C6). Structuur: 5C+1O ring + 1C zijarm (Garrett & Grisham, Biochemistry). Koolstof deelt meestal niet direct in reacties.

Zuurstof: Vorm & Oplosbaarheid

In alle macronutriënten. In koolhydraten: lid van suikerringen (1 O in glucoserings), verhoogt wateroplosbaarheid → transport in bloed/vochten (Campbell & Farrell, Biochemistry). 6 O-atomen in glucose.

Waterstof: Aantal & Reactiviteit

~50% van atomen in koolhydraat (glucose: 24 atomen, 12 H). Minder vormbepalend, wel betrokken bij: wateroplosbaarheid (H-O bindingen), ketenvorming (H-bruggen) → zetmeel, cellulose (Garrett & Grisham).

Deze elementaire samenstelling onderbouwt de chemische veelzijdigheid van koolhydraten: van snelle energie (glucose) tot structurele vezels (cellulose).