Definities (WHO)

Epidemie: meer gevallen dan normaal. Pandemie: wereldwijde epidemie. Luchtvaart versnelt verspreiding.

Historische pandemieën

Pest (Yersinia pestis)

Vlooien op goederen/mensen. Miljoenen doden Middeleeuwen. Nog steeds in landelijke gebieden. Laatste grote stedelijke uitbraak: LA (jaren '20). Vroege antibiotica beheersen nu.

Tuberculose (Mycobacterium tuberculosis)

Na WOI grootste dodelijke ziektemondiaal. Longen doelwit. Verspreiding via aerosolen. Nu: XDR-TB (medicijnresistent) dreigt.

Polio

Jaren '50 pandemie. Wereldinspanning → bijna uitgeroeid. Jaren '80: immunisatie gestaakt → heropstanding. WHO: 350.000 gevallen (1988) → <1.200 (2005). Waakzaamheid blijft nodig.

Influenza (griep)

1918 & jaren '50: miljoenen doden. 1918–19: >40 miljoen. Hedendaagse pandemie: schatting >7 miljoen doden. Jaarlijks samenwerking WHO/CDC/regeringen/bedrijven voor vaccins.

Toekomstige pandemieën (VOA-lijst)

• Ebola-hemorragische koorts
• AIDS
• Griep, TBC, SARS (eerdere pandemieën, blijven dreigen)

Elke ziekte kan pandemie worden bij uitgestelde behandeling en geografische spreiding. Constante medische waakzaamheid is essentieel.