Algemene principes

• Geen standaardprotocol – afhankelijk van tumorsoort, chemoregime, patiëntstatus.
• Altijd overleg met oncoloog & diëtist voordat u supplementen start (interacties met cytostatica!).
• Voedsel eerst – supplementen vullen gaten op, niet vervangen.

Vetoplosbare vitamines (A, D, E, K)

• A: kan kankerrisico ↓, immuun & visie ondersteunen. Hoge doses (retinol) → toxiciteit, teratogeen. Voorkeur: β-caroteen uit voedsel.
• D: essentieel voor calciumopname, botgezondheid (chemotherapie → osteopenie). Zonlicht 15 min/dag of supplement 1000–2000 IE/dag na bloedmeting 25(OH)D.
• E: kan haaruitval (alopecia) vertragen, pijn/ontsteking verminderen (Women & Baby's tips). Let op: hoge doses E → verhoogd bloedingsrisico (interactie warfarine, trombocytopenie door chemo).
• K: geen bewijs voor supplementatie tenzij tekort (malabsorptie, antibiotica). Interactie met warfarine.

Wateroplosbare vitamines (B-complex, C)

• B6 & B12: epidemiologisch geassocieerd met ↓ borst-/baarmoederhalskanker. B-complex kan vermoeidheid verminderen & metabolisme ondersteunen.
• Vitamine C: immuunondersteuning, wondheling, antioxidant. IV vitamine C in hoge doses is experimenteel (kan chemotherapie interfereren – niet zomaar zelf doen).
• Foliumzuur: methotrexaat (chemo) blokkeert foliumzuurmetabolisme → leucovorine (folinzuur) wordt gegeven als 'rescue'. Zelf foliumzuur suppleteren kan methotrexaat effect verzwakken – alleen op voorschrift oncoloog.

Mineralen & sporelementen

• Selenium: kan haaruitval, buikpijn, anorexia verminderen (observationeel).
• Calcium + Vit D: botbescherming (chemotherapie + corticosteroiden → botverlies).
• Magnesium: vermindert chemo-geïnduceerde neuropathie, spierkrampen, vermoeidheid.

Kruiden & botanicals – voorzichtig!

• Gember/karwij: evidence-based voor chemo-geïnduceerde misselijkheid (thee of capsule).
• Knoflook (vers): anti-tumor, immuunstimulerend. Verwerking vernietigt allicine.
• Ginseng: kan immuunsysteem stimuleren, maar interacties met CYP-enzymen (veel chemo's).
• Blauw-groene algen (spirulina/chlorella): virale infectie preventie – bewijs zwak.
• Arrowroot + zoethoutthee: maagpijnverlichting (anekdotisch).

No-go's

• Hoge doses antioxidanten (C, E, β-caroteen, selenium) tijdens bestraling/bepaalde chemo's → kunnen tumorbescherming geven.
• St. Johns wort (hypericum) → induceert CYP3A4 → verlaagt chemo-spiegel.
• Grapefruitsap → remt CYP3A4 → verhoogt toxiciteit.

Samenvattend

Basismultivitamine (100% RDA, geen megadoses) + vitamine D (na meting) + calcium/magnesium + gember voor misselijkheid = veilige basis. Alles bovenop: alleen na toestemming oncoloog.