Elektrolyten en vochtbalans: een subtil evenwicht

Natrium (Na⁺) en chloride (Cl⁻) zijn de hoofd-**extracellulaire** elektrolyten. Ze binden water en bepalen het circulatievolume. Bij zwaar zweeten verlies je beide.

Waarom water alleen niet genoeg is

• Zweet = water + Na⁺/Cl⁻ (≈ 20-80 mmol/L Na⁺).
• Alleen water drinken → verdunt resterend Na⁺/Cl⁻ in bloed → **hyponatriëmie**.
• Hersen voelt „tevreden” (volume OK), maar **cellen zwellen op** (gevaarlijk).

Hyponatriëmie: de stille gevaar

Graad	Natrium (mmol/L)	Symptomen
Mild	130-135	Vermoeidheid, spierkrampen, misselijkheid
Matig	125-129	Desoriëntatie, hoofdpijn, valrisico
Ernstig	<125	Krampen, bewustelosheid, hersenoedeem, dood

Hoe voorkomen?

• **Sportdrank met elektrolyten** bij inspanning >1 uur / zware zweet.
• **Zoutige snack** (pretzel, bouillon, kaas) na lange training.
• **Drink naar dorst**, niet gedwongen grote hoeveelheden.
• Dagelijks zout: **3,8 g/dag (≈½ tl)** voldoende voor gemiddelde volwassene (WHO). Westerse dieet levert vaak 2-3x zoveel.

Chloride: de vergeten partner

• Werkt met Na⁺ voor vochtbalans.
• Deel van maagzuur (HCl) → spijsvertering.
• Tekort zeldzaam, maar bij extreme verlies (braken, diarree, zweet) → metabolische alkalose.
• AI: 2300 mg/dag (19-50 jr), 2000 mg (51-70), 1800 mg (>70).

Conclusie

Vermoeidheid en dorst bij lage Na⁺/Cl⁻ zijn tekenen van **elektrolytonbalans, niet van vochttekort alleen**. Vervang **beide** (water + zout/elektrolyten) voor veilige herstel.