Afhankelijk van calorische balans (inname vs verbruik) slaat lichaam vet op via synthese of verbrandt vet via oxidatie. Ook voor structurele/fysiologische behoeften. Processen lopen via verschillende paden en celcompartimenten → onafhankelijke regulatie.

Achtergrond

Dieetvetten = energie, vetoplosbare vitaminen, celmembraan/hormooncomponenten. Voornamelijk triglyceriden (glycerol + 3 vetzuren). Vetzuren = C-ketens met H; meer H = meer verzadigd. Twee essentiële vetzuren (lichaam kan niet synthetiseren): linolzuur (ω-6) en alfa-linoleenzuur (ω-3).

Vetzoursynthese (lipogenese)

Locatie: cytoplasma (dikke vloeistof met organellen). Start: pancreas ziet hoge bloedglucose → voldoende energie. Pancreas scheidt insuline → stimuleert glucopname EN synthese van 2 enzymen: vetzoursynthase & acetyl-CoA-carboxylase. Samen: acetyl-CoA (glucosemetabolisme product) → malonyl-CoA → palmitaat. Cellen modificeren palmitaat → specifieke vetzuren (opslag of structureel).

Vetzuroxidatie (β-oxidatie)

Locatie: mitochondriën (energievrijsetting uit voedsel). Start: glucagon (insuline-antagonist) of epinefrine afscheiding. Stimuleren enzymen → vetzuren uit triglyceriden (bloed/vetopslag) vrijmaken. Cellen absorberen in cytoplasma → transport naar mitochondria. Oxidatie: achtereenvolgens 2-C eenheden afsplitsen → acetyl-CoA per ronde. Acetyl-CoA gaat in glucosemetabolisme/energieproductie.

Overwegingen: cofactoren

Beide processen gebruiken nucleotide-cofactoren, maar verschillende vormen. Synthese: NADPH wordt geoxideerd. Oxidatie: NADPH wordt gereduceerd. Chemisch perspectief: één proces bespaart energie, het andere vrijmaakt.