Wat zijn aftes?

Rode, pijnlijke bultjes aan binnenzijde lip/wangen/tong. Later wit/geel met rode rand. Meestal genezen in 1-2 weken zonder litteken. ~1/3 positieve familieanamnese, vaker bij vrouwen.

Oorzaken

• Stress, hormonale wisselingen (menstruatie, zwangerschap)
• Voedsel: zuur (citrus, tomaten), pittig, zout, noten, chocolade, kaas, gluten
• Trauma: beitsen, harde borstel, tandartsbehandeling
• Medicijnen: NSAID's, bètablokkers, nicorandil
• Tekort: vitamine B12, foliumzuur, ijzer, zink
• Immuunaandoeningen (HIV, Crohn, celiakië, Behçet)

Behandeling

• Pijnstilling: paracetamol/ibuprofen, lidocaïne gel/spray (bijv. Xylocaine), benzydamine spoeling.
• Genezing bevorderen: zoutwater spoelen, chlorhexidine spoeling, corticosteroïde pasta (op recept, bijv. triamcinolon), sucralfaat suspensie.
• Ijs: tijdelijke verlichting.

Preventie

• SLS-vrije tandpasta, zachte borstel.
• Trigger-voedsel identificeren (dagboek).
• Voldoende B12, foliumzuur, ijzer, zink.
• Stressmanagement, voldoende slaap.
• Niet praten tijdens kauwen (beitspreventie).

Wanneer huisarts?

• > 2 weken, > 1 cm, veelvuldig (>3-4x/jaar), hoge koorts, sliktmoeilijkheden, verdacht op systeemziekte.