Beide verdunnen het bloed, maar op een andere manier

• Aspirine: irreversibele cyclo-oxygenase remming → trombocytenaggregatie ↓
• Warfarine: vitamine K-antagonist → stollingsfactoren II, VII, IX, X ↓

WARSS-studie (Warfarin vs Aspirin Recurrent Stroke Study)

2.206 patiënten, 7 jaar, 48 centra. Resultaat: geen significant verschil in recidiefberoerte tussen aspirine (325 mg/dag) en warfarine (INR 1,4-2,8). Oudere patiënten hoger risico. Uitsluiting: atriale fibrillatie (AF).

Primaire preventie: aspirine

• USPSTF: mannen 45-79, vrouwen 55-79 → 75-100 mg aspirine/dag voor primaire preventie (netto voordeel).
• Vermindert eerste beroerte ~25%.
• Risico: maagzweer, bloeding. Bespreek met huisarts.

Atriale fibrillatie: warfarine (of DOAC) wint duidelijk

AF patiënten: warfarine verlaagt recidiefberoerte 45-52% vs 22% voor aspirine. AF veroorzaakt ~15% van beroertes. Huidige standaard: DOAC's (apixaban, rivaroxaban, dabigatran, edoxaban) bevorzugd boven warfarine (geen monitoring, minder bloedingen, geen dieetrestrictie). Warfarine nog bij mechanische klep, ernstig nierfalen, antrofosfolipide syndroom.

Risicoprofiel vergelijken

Aspect	Aspirine	Warfarine
Bloedingsrisico	Laag-matig (maag/darm)	Hoog (intracranieel, overal)
Monitoring	Geen	INR 1-2x/week → maandelijks
Kosten	Laag (OTC)	Hoger (recept, controles)
Interacties	Minder	Veel (voeding, geneesmiddelen)
Allergie	Mogelijk (dan geen aspirine)	Zeldzaam

Beslissingsondersteuning

1. Heeft u AF? → DOAC (of warfarine als DOAC gecontra-indiceerd)
2. Geen AF, maar hoge CV-risico (diabetes, roken, hypertensie, >50j)? → Overweeg lage dosis aspirine na risico-bespreking met huisarts.
3. Eerdere beroerte/TIA zonder AF? → Aspirine of clopidogrel of combinatie (kortdurend) per neurolog.
4. Allergie voor aspirine? → Clopidogrel of DOAC/warfarine afhankelijk van indicatie.

Nooit zelf medicatie starten of stoppen zonder arts.