Wat is Azurette?
Azurette (merknaam Mircette® in VS) is een gecombineerd oraal anticonceptiemiddel (COC) met ethinylestradiol 20 µg + desogestrel 150 µg. Het onderdrukt ovulatie, verdikt slijm baarmoederhals, verandert endometrium. In Nederland beschikbaar als diverse merken met dezelfde samenstelling (bijv. Mercilon®, Marvelon® – let op: dosering kan verschillen).
Veelvoorkomende bijwerkingen (≥1–10%)
| Bijwerking | Advies |
|---|
| Misselijkheid, braken, maagkrampen, opgeblazen gevoel | Neem met avondmaaltijd of voor het slapen; bij aanhoudend: arts (andere pil of vorm). |
| Hoofdpijn, duizeligheid, nervositeit | Meestal tijdelijk; paracetamol; bij migraine met aura: stoppen (tromboserisico). |
| Borstspanning/pijn, eetlustverandering, gewichtswisseling | Meestal mild; monitor. |
| Stemmingswisselingen, libidoverlies | Bespreek met arts; alternatief (IUD, implantaat, minipil). |
| Doorbraakbloeding / spotting (eerste 3–6 maanden) | Normaal; bij persisteren: arts (controle dosering, infectie, polyp). |
| Huidveranderingen: acne, melasma, hirsutisme, alopecia | Zonbescherming (melasma); dermatoloog bij persisterende acne. |
Ernstige risico's: trombo-embolie (TE)
- Basale incidentie: 5–10 per 10.000 vrouwjaren (niet-gebruikers 2). Desogestrel (3e generatie) heeft ~1,5–2x hoger TE-risico dan levonorgestrel (2e generatie).
- Arterieel: beroerte (CVA), hartinfarct – plotselinge hemiparesie, spraakstoornis, visusverlies, thoracale pijn, zweet, dyspnee. Direct 112.
- Venuus: diepe veneuze trombose (DVT) – beenpijn, zwelling, rode, warme pols; longembolie (LE) – plotselinge dyspnee, pleuritische pijn, hemoptyse, tachycardie, syncope. Direct 112.
- Zeldzame locaties: retinale trombose (visusverlies), mesenteriale trombose (acute buikpijn, ischemie).
Contra-indicaties (WHO MEC categorie 4 – onacceptabel risico)
- Roken >15 sigaretten/dag & leeftijd >35 jr (synergistisch TE-risico).
- Vroegere TE (DVT, LE, CVA, TIA, hartinfarct).
- Trombofilie (Factor V Leiden, Protrombine mutatie, Proteine C/S tekort, antithrombine III tekort, APL-syndroom).
- Actieve leverziekte, leverletsel, lever-tumor.
- Borstkanker (actueel of <5 jaar vrij), endometriumkanker.
- Ongecontroleerde hypertensie (≥160/100), hypertensie met vaatschade.
- Diabetes met vasculaire complicaties (>20 jaar of nefro/retino/neuropathie).
- Migraine met aura (op elke leeftijd).
- Grote operatie met langdurige immobilisatie (stop 4 weken vóór, hervat 2 weken na mobilisatie).
Interacties (verminderen effectiviteit → ongewenste zwangerschap)
- Enzyminductie: rifampicine, rifabutine, carbamazepine, oxcarbazepine, fenytoïne, fenobarbital, primidone, topiramate (>200 mg), modafinil, Johanniskruid, griseofulvine.
- Antibiotica (meeste): geen bewijs voor verminderde effectiviteit, behalve rifamycines. Toch extra barrier 7 dagen bij braken/diarree.
- Bescherming: condoom + pil tijdens inductie & 28 dagen na stoppen inductor.
Praktische tips
- Neem elke dag op vast tijdstip (max 12h verschil).
- Mist u een pil? <24u: direct innemen, verder normaal. >24u: laatste pil direct, verder normaal, extra barrier 7 dagen (zie NHG-standaard).
- Braken/diarree <3-4u na inname: herhaal dosis (indien mogelijk) + extra barrier 7 dagen.
- Jaarlijks controles: bloeddruk, gewicht, anamnese (TE-risico, borst, lever, migraine), eventueel bloedbeeld/leverenzymen.
- Informeer alle behandelaars over pilgebruik (chirurgie, geneeskunde, tandheelkunde).
Conclusie
Azurette is een betrouwbare, laag-dosierte COC met gunstig bijwerkingsprofiel voor veel vrouwen. Het tromboserisico is reëel en hoger dan 2e generatie pillen, vooral in combinatie met roken, leeftijd >35, trombofilie, migraine met aura. Individuele risicobeoordeling (WHO MEC) en jaarlijkse evaluatie zijn verplicht. Bij alarmklachten (plotselinge neurologische uitval, beenpijn+zwelling, dyspnee, thoracale pijn): direct 112 bellen en pil stoppen.
