Perifere arteriële ziekte (PAZ) = atherosclerosis in beenslagaders. Behandeling hangt af van ernst: symptomen, mate van obstructie, schade aan weefsels. Stapsgewijze aanpak.

1. Leefstijlverandering (basis, altijd)

• Diabetes strikt regelen (HbA1c < 7%).
• Cholesterol verlagen (statine).
• Bloeddruk controleren.
• Stoppen met roken (meest effectieve maatregel).
• Vetarm, cholesterolarm dieet (Mediterraans).
• Gezond gewicht.
• Bewegen: 30 min lopen, 3x/week (vermindert claudicatio).

2. Medicatie

• Antiplaatjes: aspirine 81 mg of clopidogrel.
• Statines (cholesterol, ook pleiotrope effecten op vaatwand).
• Antihypertensiva (ACE-remmers, ARB's, calciumantagonisten).
• Glucoseregelaars (bij diabetes).
• Cilostazol (vaatverwijdend, verbetert loopafstand – contra-indicatie: hartfalen).

3. Endovasculaire interventies (minimaal invasief)

• Angioplastie: ballonkatheter in vernauwing → opblazen → verwijding.
• Stentplaatsing: draadgaas houdt ader open (bare-metal of drug-eluting).
• Voordelen: geen grote operatie, sneller herstel, lokaal/regionaal anesthesie mogelijk.

4. Chirurgische bypass

Eigen ader (grote zaadader) of synthetisch graft (PTFE/Dacron) → omweg om blokkade. Goede resultaten bij lange/multipke blokkades, maar grotere operatie, langere herstel.

5. Endarteriectomie

Chirurgische verwijdering van plaque uit de ader (open operatie). Effectiviteit hangt af van locatie/omvang. Vaak gecombineerd met bypass.

6. Amputatie (laatste redmiddel)

Bij gangreen (dood weefsel) onherstelbaar. >90% van gangreen-patiënten bij vaatspecialisten vermijden amputatie of beperken tot teen/voetdeel (VascularWeb).

Belangrijk

Vroege detectie (ABI-metingen, risicoprofiel) stelt u in staat om met leefstijl en medicatie progressie te stoppen. Wacht niet op rustpijn of wonden.