Een botlaesie is een afwijking in botstructuur of -groeï. De term is breed en omvat goedaardige, kwaadaardige en niet-neoplastische processen. 'Laesie' wordt gebruikt vóór definitieve diagnose.

Classificatie (BIR - British Institute of Radiology)

Categorie	Voorbeelden	Kernkenmerk
Kwaadaardig (maligne)	Osteosarkoom, Ewing-sarkoom, Chondrosarkoom, Fibrosarkoom, MFH, Chordoom, Metastasen	Invasief, metastaseert, levensbedreigend
Goedaardig (benigne)	Osteoïde osteoom, Osteoblastoom, Osteochondroom, Enchondroom, Chondromyxoid fibroom, Reuzenceltumor (lokaal agressief)	Lokaal groeiend, geen metastasen, kan bot verzwakken
Niet-neoplastisch	Enkelvoudige botcyste, Aneurysmatale botcyste, Fibrose dysplasie, Eosinophile granuloma (Langerhans), Infectie (osteomyelitis, TB)	Geen echte tumor, reactief/ontwikkelingsfout

Diagnostiek (stapsgewijs)

1. Röntgen (eerstelijns): locatie, grootte, matrix, periostreactie, corticale destructie, zonnestraalpatroon, Codman-driehoek
2. MRI: zachtdeelsuitbreiding, beenmerginvazie, neurovasculaire relaties (goedaardig vs kwaadaardig)
3. CT: corticale integriteit, matrixverkalking, longmetastasen screening
4. Botscintigrafie / PET-CT: metabolische activiteit, multifocaliteit, metastasen
5. Biopsie (definitief): beeldgestuurd (CT/echo) of open – altijd na beeldvorming, voor behandeling

Behandeling per categorie

• Kwaadaardig: neoadjuvante chemotherapie → chirurgische resectie (limbsalvage of amputatie) → adjuvante chemotherapie. Bestraling bij Ewing/chondrosarkoom.
• Goedaardig symptomatisch: curettage + botcement/prop, excisie, RFA (osteoïde osteoom)
• Goedaardig asymptomatisch: observatie (jaarlijks röntgen)
• Niet-neoplastisch: afhankelijk van entiteit (cyste: curettage; fibrose dysplasie: observatie/bisfosfonaten; infectie: antibiotica/debridement)

Belangrijk voor patiënt

• 'Tumor' ≠ kanker. Veel botlaesies zijn goedaardig.
• Vroegtijdige verwijzing naar botoncologisch centrum (voor kwaadaardig) verbetert overleving en ledmatenbehoud.
• Kinderen met pijn 's nachts, zwelling, fractuur bij miniem trauma: röntgen indiceren.