Spondylose is de medische term voor gewrichtsvervetting (artrose) in de wervelkolom. C4-C5 spondylose treedt op tussen de vierde en vijfde halswervel (let op: C4 is de vierde, C5 de vijfde halswervel; de schijf ertussen is C4-C5). Deze aandoening kan leiden tot nekpijn, stijfheid, zenuwcompressie en in ernstige gevallen neurologische uitvalverschijnselen.

Oorzaken en risicofactoren

Leeftijdsgerelateerde degeneratie is de hoofdrolspeler: intervertebrale schijven verliezen vocht, worden minder elastisch en verlies hoogte. Dit verhoogt de belasting op de facetgewrichten en stimuleert botuitsteeksels (osteofyten). Een eerdere nekwhiplash of sportblessuring kan het proces versnellen. Houdingsgewoontes (langdurig voorovergebogen werken, 'tech neck' door smartphonegebruik) en genetische aanleg spelen een rol. De Mayo Clinic benadrukt dat ergonomische werkplek, regelmatige pauzes en houdingscorrectie de progressie kunnen vertragen.

Symptomen

• Chronische nekpijn en stijfheid, erg 's ochtends
• Uitstraling naar schouders, schouderbladen, armen
• Hoofdpingen (cervicogene cephalgie)
• Tinteling, zwakte of gevoelsverlies in armen/handen (bij zenuwcompressie)
• Evenwichtsstoornissen, moeite met fijn motoriek (bij ruggenmergcompressie – myelopathie)
• In late stadia: blaas/darmstoornissen, paraplegie (medische noodzaak)

Diagnostiek

Röntgen toont schijfhoogteverlies en osteofyten. MRI is gouden standaard voor zenuw- en ruggenmergcompressie. CT-scan bij botdetail. EMG/NCS bevestigt radiculopathie of myelopathie.

Conservatieve behandeling (eerste keuze)

• Relatieve rust (geen bedrust, wel vermijden van pijnverergerende activiteiten)
• Fysiotherapie: halsspierversterking, houdingstraining, mobilisatie, tractie
• NSAID's (ibuprofen, naproxen) voor pijn en ontsteking
• Spierverslappers bij acute spasm
• Corticosteroïde injecties (epiduraal of facet) bij radiculair pijnsyndroom
• Halskraag (soft collar) tijdelijk, niet langdurig (verzwakt spieren)

Chirurgische indicaties

Operatie (ACDF – anterieure cervicale discectomie met fusie, of kunstschijfvervanging, of posteriore decompressie) wordt overwogen bij:

• Progressieve neurologische uitval (zwakte, myelopathie)
• Intractabele pijn ondanks 6-12 weken adequate conservatie therapie
• Structuurinstabiliteit

Doel: decompressie van zenuw/ruggenmerg en stabilisatie.

Levensverwachting en prognose

Meeste patiënten functioneren goed met conservatieve behandeling. Bij tijdige operatie voor myelopathie is prognose gunstig; vertraging kan blijvende schade geven. Levenslange houdingshygiëne en oefentherapie blijven essentieel.