De kleinste botten van het menselijk lichaam

In het middenoor liggen de drie kleinste botten: de malleus (hamertje), incus (aambeeld) en stapes (stijgbeugel). Samen vormen ze de gehoorketting (ossiculair apparaat) en zijn essentieel voor gehoor.

Hoe geluid wordt overgebracht

1. Geluidgolven bereiken het trommelvlies en laten het trillen.
2. Trillingen gaan via de malleus (bevestigd aan trommelvlies) naar de incus.
3. De incus geeft ze door aan de stapes.
4. De stapes fungeert als een zuiger op het ovale venster van het binnenoor, waardoor vloeistof in de cochlea in beweging komt en zeuuwimpulsen ontstaan.

De ketting werkt als een hendelsysteem dat geluid versterkt. Spiertjes (m. tensor tympani en m. stapedius) kunnen de ketting verstevigen bij luid geluid om het binnenoor te beschermen.

Elk beentje in detail

Malleus (Hamertje)

Grootste van de drie, hamervormig, zichtbaar door het trommelvlies heen met een otoscoop. Overbrengt trillingen van trommelvlies naar incus.

Incus (Aambeeld)

Ligt tussen malleus en stapes, aambeeldvormig. Fungeert als tussenstuk in de ketting.

Stapes (Stijgbeugel)

Kleinste bot van het menselijk lichaam, beugelvormig. Past in het ovale venster. Bij otosclerose wordt dit bot onbewegelijk, wat leidt tot geleidingsgehoorverlies. Behandeling: operatie (stapedectomie) of hoortoestel.

Schade en herstel

Schade kan ontstaan door trauma, infecties, geboorteafwijkingen (bijv. samengegroeide of afwezige beentjes). De verbinding incus-stapes is meest kwetsbaar. Reconstructie (ossiculoplastie) is mogelijk met kunstmatige prothesen of eigen kraakbeen (bijv. van het traagushuisje).