Wat is barometrische druk?

Barometrische (lucht)druk is de druk die de atmosferische lucht uitoefent op de aardoppervlakte. Normaal ~1013 hPa (mbar) op zeeniveau. Verandert met weer (lage druk = slecht weer, hoge druk = stabiel), hoogte (daalt ~1 hPa per 8m), en in gesloten ruimtes (lift, vliegtuig).

Waarom veroorzaakt drukverandering duizeligheid?

De **eustachische buis** verbindt het middenoor met de nasofarynx en reguleert drukvergelijking. Bij snelle drukverandering kan de buis niet snel genoeg openen/sluiten → **drukverschil over het trommelvlies** → vervorming → stimulatie van vestibulaire apparatuur (zemicerken) → duizeligheid, volheidsgevoel, pijn, gedempt gehoor.

Veelvoorkomende situaties

• Vliegen: Start/landing (kabinendruk verandert ~0,8 bar in minuten).
• Bergrijden/lift: Hoogteverschil.
• Duiken: Drukstijging onder water (1 bar per 10m) – duikers leren actief equaliseren.
• Weerumschakeling: Snelle daling barometrische druk voor onweer/fronten.
• Tunnel/trein: Drukgolven.

Symptomen (barotrauma / barotitis media)

• Duizeligheid / zwarte voor ogen
• Volheidsgevoel / "propje" in oor
• Oorpijn (otalgie), soms scherp
• Gedempt gehoor, eigen stem luid horen (autofonie)
• Tinnitus (oorsuizen)
• Hoofdpijn / migraine (bij gevoeligen)

Directe oplossingen: de eustachische buis openen

1. Valsalva-manoeuvre: Neus dichtknijpen, mond dicht, zacht uidademen tegen gesloten neus ("pop"). Niet te hard (trommelgatscheuring risico).
2. Toynbee-manoeuvre: Neus dichtknijpen, **slikken** (spieren openen buis). Effectiever bij sommigen.
3. Frenzel-manoeuvre: Tong achter tanden, glottis dicht, tong naar achter duwen (duikers).
4. Kauwgom kauwen / slikken / geeuwen: Activeert tensor veli palatini spier → opent eustachische buis.
5. Neusdecongestivum (xylometazoline 0,1%): 30 min vóór daling/landing sproeien. **Max 5-7 dagen** gebruik.
6. Oorstoppels (druckfilter): Speciale stoptjes (EarPlanes®) vertragen drukverandering in gehoorgang.

Preventie

• **Goed gehydrateerd** zijn → slijm dunner, buis open.
• **Niet vliegen/duiken met verkoudheid/allergie/sinusitis** → zwelling blokkeert buis.
• **Vroeg beginnen equaliseren** (vliegen: al bij rollen/start, elke 300m; duiken: elke meter).
• Kinderen: drinken/slikken (fles, borst) bij start/landing. Baby's: borstvoeding/fles.

Chronische duizeligheid bij weerwisseling (meteorologische gevoeligheid)

Sommigen ervaren duizeligheid/hoofdpijn bij langzame drukdaling (voor onweer). Mechanisme onvolledig begrepen: mogelijke effecten op cerebrovasculaire tone, vestibulaire gevoeligheid, serotonerge systeem. Behandeling: migraineprophylaxe (bètablokker, topiramaat, candesartan) als migraine-gerelateerd; anders symptomatisch.