Hoe voelt een gescheurde milt?

Een miltruptuur is een levensbedreigend noodgeval. De milt is hoog vasculair; breuk → snelle inwendige bloeding (tot 1-2 L in buikholte).

Kenmerken (na trauma: val, sla, verkeersongeval, sport)

1. Pijn linkerbovenbuik (LBQ): Plotse, scherpe pijn, stralt naar linkerschouder (Kehr's teken – diafragairritatie door bloed).
2. Overgevoeligheid LBQ: Zacht, weerstand, rebondpijn.
3. Tekenen van hypovolemie/shock: Duizeligheid, wazig zien, koude zweet, snelle hartslag, lage bloeddruk, verwardheid, bleekheid.
4. Buikopzwelling: Door vrije vloeistof (bloed).

Directe actie

• BEL 112 – geen eigen vervoer naar ziekenhuis.
• Patiënt plat leggen, benen iets opgehoogd (shockpositie).
• Geen eten/drinken (mogelijke operatie).
• Bewustzijn, ademhaling, puls monitoren.

Diagnostiek in ziekenhuis

• FAST-echo (Focused Assessment with Sonography for Trauma) – vloeistof in buik.
• CT-buik met contrast (goudstandaard: gradatie I-V AAST).
• Hb, trombocyten, coagulatie, bloedgroep/crossmatch.

Behandeling

• Gradatie I-II (kleine scheur, stabiel): conservatief (observatie, bedrust, herhaalde Hb, eventueel embolisatie).
• Gradatie III-V (actieve bloeding, onstabiel): laparoscopische of open splenectomie (deelverwijdering indien mogelijk om immuunfunctie te sparen).
• Vaccinatie post-splenectomie: Pneumokokken, Haemophilus B, Meningokokken ACWY + jaarlijks griepvaccin. Profylactische antibiotica (penicilline) bij kinderen/risicogroepen.

Belangrijk

Een miltruptuur kan uur na het trauma optreden (tweefase bloeding). Bij twijfel na buiktrauma: altijd medische evaluatie.